Halverwege juni pakte ik een grote rugzak vol spullen. Een tentje, slaapmatje, slaapzak, mijn meditatiekussen en nog wat andere spulletjes. De rugzak, geleend van mijn oudste zoon, was behoorlijk zwaar. Voor het eerst ging ik, behoorlijk onwennig, op pad met zo’n gevaarte op mijn rug. Een stukje per trein, daarna gelukkig met een bus.
De bestemming: Waldbröl, een plaatsje in de buurt van Keulen, waar een retraite werd gehouden van de Nederlandse stichting Leven in Aandacht. Deze stichting is de gemeenschap van mensen in Nederland en Vlaanderen die zich laten inspireren door de leer van boeddhistische monnik en Zen-leraar Thich Nhat Hanh. Thema van de retraite: Gelukkig Samenleven.

De eerste dag is vreemd en onwennig. Ik voel me verloren tussen de ongeveer vierhonderd mensen, veel Nederlanders maar ook van andere nationaliteiten, die aan de retraite deelnemen. Mensen van alle leeftijden, mannen en vrouwen, zelfs hele gezinnen. Ook een aantal, vaak jonge nonnen en monniken.
Ik moet wennen aan de rituelen. Heb ik me de laatste jaren losgemaakt van de katholieke kerk, hier wordt ik met andere gebruiken geconfronteerd. Er wordt veel met gevouwen handen gebogen, op de gong geslagen en, wat ik heel aangenaam vind, gezongen.
Thich Nath Hanh maakt grote induk op mij: de 82-jarige man is klein, uiterst bescheiden, wars van elke vorm van verering. Zijn uitstraling is groot. Zodra hij begint te praten verschijnt er een blijmoedige, liefdevolle blik. Hij praat en beweegt zich uiterst kalm en bedachtzaam. Ik laat het over me heen komen. Veel is bekend maar goed om weer te horen, sommige dingen zijn helemaal nieuw voor me.

Er is veel stilte, zoals tijdens het eten dat bijna altijd buiten gedaan wordt. We hebben geluk, van dinsdag tot zaterdag is het zonnig en helder weer. Eten doen we zittend op een stoeprandje of op het gras. Alles wordt rustig, uiterst respectvol en met aandacht gedaan.
De dagen hebben een vol programma dat begint met zitmeditatie om half 7, daarna drie kwartier gymnastiek in de open lucht (thai chi of chiquong). Na het ontbijt een dharmalezing van anderhalf uur door Thai (zo wordt Thich Nath Hanh genoemd, het betekent leraar).
Wat ik het allerfijnste vindt: de loopmeditatie. Met een paar honderd mensen in een heel rustig tempo in stilte door de parkachtige omgeving lopen. s’ Middags een korte rustpauze, daarna corvee. Ook nog dharmatalk, een groepsgesprek. s’Avonds een forum-discussie of andere activiteit. Ik ben telkens blij als ik om 10 uur in mijn slaapzak kan kruipen.

Ik denk terug aan een moment tijdens de meivakantie in de Eifel. We maakten een wandeling naar de top van een berg. Het was een hele klim, er waren verschillende stukken bij die behoorlijk steil waren. Toen ik dacht dat we de top bereikt hadden, zonk de moed in mijn schoenen. Recht vooruit zag ik dat we nog tot drie keer toe een bult over moesten. Als ik dat maar haalde. Ineens dacht ik aan: leven in het nu, me geen zorgen maken over de toekomst, wat er misschien zou kunnen gebeuren (het niet halen). Ik besloot naar mijn voeten te kijken, niet naar die bedreigende bulten. Elke stap rustig, met aandacht te zetten, me te focussen op mijn adem. Het klimmen ging een stuk makkelijker en voor ik het wist hadden we de eerste klim achter de rug. Het viel eigenlijk reuze mee. De twee volgende waren een eitje. Dit was een leermoment!

Na afloop van de retraite wordt me duidelijk waarom deze man en alles wat hij vertelt, mij zo aanspreekt. Het is de eenvoud en tegelijkertijd de kracht van zijn verhaal; zijn verbondenheid met de natuur; hoe je door in aandacht te leven, zo kunt leven dat je elke dag geluk kunt ervaren. Het respecteren van de ander, mededogen hebben voor de ander maar ook voor jezelf met al je goede en minder goede kanten, zorg dragen voor de natuur.

Edel Maex omschrijft het zo:
Gelukkig zijn is het vermogen om blij te zijn met blije dingen en verdrietig met verdrietige dingen. In plaats van altijd alleen maar de blije dingen te willen maximaliseren en het verdriet te willen uitbannen. Het vermogen om met een onbevangen aandacht de golfslag van het leven mee te maken, in het besef dat er altijd ups en downs zullen zijn. Dat er altijd iets is. Als iemand met die openheid in het leven staat, zal hij of zij natuurlijkerwijze veel liefdevoller en vriendelijker met de wereld omgaan.

Tja, zo mooi kan ik het niet omschrijven. Ik kan alleen maar wensen dat ik elke dag opnieuw een beetje hiervan kan ervaren en waarmaken. Ik wens het jou ook toe!