Pinpassen worden de laatste tijd massaal geskimd door criminelen. Ons land is het belangrijkste doelwit voor Oost-Europese skimmers. Deze criminelen weten de magneetstrip op de passen uit te lezen, waarna zij het geld van de rekeningen halen. De magneetstrip moet dan ook zo snel mogelijk worden vervangen door een chip om het skimmen tegen te gaan. Dat verklaarden Nederlandse banken gisteravond in de uitzending van KRO Reporter. Vorig jaar werden de rekeningen van 32 duizend Nederlanders geplunderd. De schade bedraagt 36 miljoen euro. KRO Reporter berichtte ook over onveiligheid van het internetbankieren. Met name ING is het doelwit van internetfraude door middel van phishing aanvallen. Aan de hand van officieel lijkende nepmails en –websites worden rekeninghouders naam en beveiligingsgegevens ontfutseld. Banken verwachten van rekeninghouders dat zij zelf aan de bel trekken, ook als de bank ongeautoriseerde incasso opdrachten doorvoert. Op basis van het zogenaamde piepsysteem komt de bank pas in actie en wordt de schade vergoed. Maar uiteindelijk wordt de schade afgewenteld op de consument.

Administratiehouders van de persoonsgegevens behartigen onvoldoende de belangen van klanten en burgers. Dit geldt ook voor de overheid. De gemeentelijke basisadministratie is hét register van persoonsgegevens van alle inwoners. Van deze administratie zijn nog steeds vele kopieën in omloop, waarvan je als burger geen weet hebt. Zo wordt mijn post van de overheid regelmatig naar de buren gestuurd. Bij het doen van een aangifte ontdekte ik dat mijn naam in het politiestand ook op het adres van de buren geregistreerd staat. Sommige schaduwbestanden blijken de nummertoevoeging namelijk weg te laten.

Vergissingen met persoonsgegevens kunnen ook nare gevolgen hebben. Dat heeft een zakenman laatst ervaren. Hij kreeg een dagvaarding voor openbare dronkenschap en wildplassen. De zakenman verbleef in het buitenland en zijn vrouw had de dagvaarding in ontvangst genomen. Zij vroeg zich af of haar man wel in het buitenland was geweest. Bij terugkeer had hij thuis veel uit te leggen. Voor de rechter heeft de zakenman met vliegtickets en hotelboekingen moeten aantonen dat hij in het buitenland verbleef. De zaak werd ingetrokken en achteraf bleek dat een naamgenoot in hetzelfde dorp de overtredingen had begaan. Uiteindelijk bleef deze zaak zonder grote gevolgen. Dat is meestal anders als er sprake is van diefstal van de identiteit.

In 2005 werd een identiteitskaart gestolen uit een postcontainer. De gemeente vroeg snel een nieuwe identiteitskaart aan, maar stelde de aanvrager van de kaart daarvan niet op de hoogte. De dief schreef op zijn naam een bedrijf in bij de Kamer van Koophandel, dat vervolgens schulden maakte. De BKR in Tiel registreerde deze schulden op zijn naam en er kwamen verschillende deurwaarders langs. Het slachtoffer zocht hulp voor zijn problemen en richtte zich tot het Ministerie van BZK, zijn gemeente, de Kamer van Koophandel, de politie en TNT-post. Deze namen geen van allen verantwoordelijkheid en verwezen het slachtoffer van het kastje naar de muur. De ombudsman heeft de zaak onderzocht en geconstateerd dat het slachtoffer niet goed is geholpen. Uiteindelijk zou hij er maar het beste aan doen een nieuwe identiteit aan te nemen.

In de moderne internetwereld is het mogelijk dat criminelen van iemand zijn identiteit stelen. Met die identiteit kunnen ze allerlei misdaden begaan. De verdenking komt dan te liggen bij diegene waarvan de identiteit is geroofd. Het slachtoffer van identiteitsfraude wordt dan in Kafkaiaanse taferelen gezogen. Hij wordt ergens van beschuldigd en weet niet wat de dief met zijn identiteit heeft uitgespookt. Hem wacht een slopende weg langs diverse instanties om uit te leggen dat er sprake is van fraude. Klachten en aangiftes worden niet altijd serieus genomen en de bewijslast ligt altijd bij het slachtoffer. Kafka schetste dit ondoorgrondelijke rechtssysteem reeds in zijn boek “Het Proces” waarin hij laat zien hoe bureaucratie het leven van burgers kan ruïneren.

Het leven is natuurlijk niet zonder risico’s. Als je met de auto de snelweg opgaat kun je een ongeluk krijgen. Zwem je in zee dan kun je worden meegezogen door de stroom. Gelukkig staan de hulptroepen dan paraat. De ambulance voert verkeersslachtoffers naar het ziekenhuis. Drenkelingen worden door de reddingsbrigade uit het water gevist. Maar wie redt de slachtoffers op de digitale snelweg? Het verkeer verplaatst zich naar het internet, maar de internetslachtoffers laten wij aan hun eigen lot over. Het wordt tijd voor een Reddingsbrigade Internetslachtoffers!