Het is weer januari en veel mensen hebben besloten om maar weer eens af te rekenen met hun overgewicht. Ze gaan opnieuw afvallen en dit keer écht.

En daar wordt door de commerciële afslankindustrie dan ook hoog op ingezet. In de media verschijnt weer het ene na het andere geweldige dieet, dat uiteraard écht snel en blijvend werkt. Afslankmiddeltjes, ‘gezonde’ (dieet)voedingsproducten, fitness apparatuur, afslankclubjes (tegenwoordig ook wel lifestyle-clubjes genoemd) worden aangeprezen door zeer slanke dames, die stralend en vol zelfvertrouwen in de lens kijken of over ons tv-scherm huppelen. Waarbij duidelijk aan hun figuur te zien is dat zij die middelen helemaal niet nodig hebben. Of zou het zo zijn dat deze dames hiermee de suggestie moeten wekken, dat zij juist door het gebruik van dat geweldige ‘nieuwe’ product, dieet of dienst, zo slank (lees maatje 0) zijn geworden?

Op tv verschijnen weer ‘ter lering en vermaak van het volk’ de gebruikelijke, gesponsorde afvalprogramma’s . Tegenwoordig overgoten met een light psychologisch-medisch sausje. De deelnemers worden al drinkend en etend (zo te zien een heuse dagbesteding) in beeld gebracht. Ook schuwen de camera’s de emoties van de kandidaten niet: ‘dan kunnen de kijkers zich goed inleven’. Hun te dikke lijven worden in badpak of zwemshort, letterlijk en figuurlijk breed uitgemeten op het scherm. Met natuurlijk een treurig muziekje eronder. Ook het verhaal van de deelnemers aan afvalprogramma’s is iedere keer weer hetzelfde. Ze hebben alles, maar dan ook echt alles al geprobeerd om af te vallen, maar geen enkel dieet, middel of methode heeft blijvend gewerkt (dit feit alleen al zou toch te denken moeten geven). Hun (wan)hoop is daarom nu dan ook gevestigd op het tv programma, want dan hebben ze écht een stok achter de deur. Miljoenen mensen, met een lekker glaasje en hapje op de bank gezeten, kijken immers meewarig of meelevend ‘live’ mee, om te zien of de deelnemers die eeuwige strijd met hun overgewicht nu wel gaan winnen?

Maar het kan nog erger. Tegenwoordig worden ook kinderen al blootgesteld aan dit mediageweld. Ook zij worden constant etend en lui op hun bed hangend, in beeld gebracht en in badkleding op het scherm geprojecteerd. Niet alleen om te laten zien aan de wereld (en oh ja, natuurlijk ook aan de ouders) hoe dik het kind nù al is. Maar de foto’s worden ook nog eens gemanipuleerd en letterlijk opgeblazen om te laten zien hoe ‘wanstaltig’ hij of zij er als 25-en 45 jarige uit zal zien, als het kind zijn leven niet per direct gaat beteren. Dat wil zeggen….als het kind dan tenminste nog lééft. Dat hij later ernstig ziek zal worden staat sowieso vast volgens de streng kijkende deskundige. En.. ja hoor, de meest vreselijke ziektes verschijnen weer op het scherm. Van suikerziekte tot gewrichtsklachten en van hartkwalen tot kanker. Om de ernst van de situatie nog eens extra te benadrukken, wordt er een onheilspellend muziekje ondergezet en de emoties van ouders en kinderen duidelijk zichtbaar in beeld gebracht. Of het kind, door zich zo kwetsbaar te (laten) tonen in een dergelijk tv programma en bij het zien van zijn angstaanjagende toekomstbeeld psychische schade oploopt, is duidelijk van minder belang dan de mogelijke lichamelijke schade door zijn overgewicht. Dan heb ik het nog niet eens over de mogelijke pesterijen van klasgenootjes en vriendjes, die natuurlijk ook naar een dergelijk ‘voorlichtend’ programma (moeten) kijken. Over de deelnemers heb ik geen oordeel, wel over de makers van deze programma’s. Dergelijke programma’s hebben geen enkele meerwaarde en ik vind ze bijna onethisch. Zeker in het geval van kinderen want zij kunnen de eventuele consequenties er nog niet van overzien. Volgens mij zou je zulke programma’s dan ook niet moeten willen maken. Trouwens, ook niet aan meewerken wanneer je werkelijk serieus begaan bent met de mens of het kind àchter het overgewicht.

Iedere zichzelf respecterende arts, diëtiste of gewichtsconsulent weet dat je een stabiel gezond gewicht niet bereikt door het volgen van een populair dieet. Het is ook al jaren bekend en wetenschappelijk aangetoond dat het hooguit 5% van de mensen lukt om na het volgen van welk dieet dan ook, hun gewicht min of meer stabiel te houden.
Waarom verschijnen er dan toch steeds weer nieuwe diëten, dieetboeken, (dieet)voedingsmiddelen en afvalprogramma’s? Daar is helaas maar één antwoord op volgens mij. ‘GEWICHTSBEHEERSING’ is helaas niets meer of minder dan ‘Big Business’ geworden. Een omvangrijke industrie, waarin vele miljarden euro’s omgaan. En de best scorende producten die zij verkopen zijn ‘HOOP’, ‘ANGST’ en ‘VERMAAK’. Hoop: dat alles beter zal gaan in je leven als je maar slank(er) bent. Angst: voor afwijzing, ziektes en de dood als je dat niet (meer) bent. En natuurlijk Vermaak: de strijd om de kijkcijfers en daarmee dus reclame-inkomsten.

Ben ik dan tegen afvallen, of tegen commercie in het algemeen? Nee, dat ben ik zeker niet, ik ben tegen de manier waarop het ‘probleem overgewicht’ commercieel steeds meer wordt uitgemolken. Ik vind als gewichtscoach/trainer, maar zeker ook als privépersoon, dat het de hoogste tijd is dat daar eens verandering inkomt. Want het commerciële geweld aan populaire diëten, (dieet)voedingsproducten en afvalshows draagt niet werkelijk bij aan de vermindering van het probleem overgewicht. Sterker nog, zolang de dieetlobby de mensen blijft laten geloven, dat diëten en deze middelen hen werkelijk helpen om blijvend af te vallen, zal de bevolking uiteindelijk alleen nog maar dikker worden. Een trend die overigens al een paar jaar duidelijk zichtbaar is

Diëten veroorzaken bij steeds meer volwassenen en kinderen ‘gewichtige’ problemen, zoals:

• overgewicht vanwege het beruchte jojo-effect ( ondermijning van de stofwisseling)
• verslaving (met dit dieet gaat het me nu echt lukken)
• verstoord eetgedrag (o.a. snaaineigingen en eetbuien, emotie-eten)
• een haat-liefde verhouding met eten (verboden versus toegestaan voedsel)
• ontregeling van het natuurlijke honger-en verzadigingsgevoel (afgepaste hoeveelheid eten op voorgeschreven tijdstippen)
• verlies van controle over eigen eetgedrag (derden bepalen wat, wanneer en hoeveel je eet)
• afhankelijkheid van de bedenker van het dieet (afvallen toeschrijven aan het dieet, niet aan de eigen inspanningen om minder of anders te eten)
• ondermijning van het zelfvertrouwen (je niet aan een dieet kunnen houden wordt gelijkgesteld aan het ontbreken van doorzettingsvermogen, wilskracht en discipline)
• eetgedrag wordt niet veranderd, maar slechts tijdelijk aangepast (hoe en wat je eet is afhankelijk van het gekozen dieet)
• overdreven interesse voor het gewicht, eten en de weegschaal (mogelijk obsessief gedrag)
• gevoelens van minderwaardigheid en mislukking (leidt tot faalangst)
• angst voor gewichtstoename en een negatief zelf- en lichaamsbeeld (gevolg lijnen, de beruchte vicieuze cirkel)

Conclusie: Het middel (dieet) is aantoonbaar erger dan de kwaal (overgewicht).

Waarom niet een sticker op elk dieet of dieetvoedingsproduct met:

'Diëten brengt uw lichamelijke en geestelijke gezondheid ernstige schade toe'

Deze belangrijke boodschap komt echter nog steeds niet over bij het grote publiek. Waarom niet? Om wiens belangen gaat het hier nu eigenlijk? Van de producent of de consument? Ligt hier niet bij uitstek een taak voor de overheid, zorgverzekeraars en media? Want afvallen en vooral ook gewichtsbehoud is een stuk ingewikkelder dan enkel het volgen van een dieet of meedoen aan een tv-programma. Maar kennelijk is deze boodschap niet ‘sexy’ genoeg want je kunt er niet even snel ‘1kilo per week’ mee scoren.

Verbreek de keten van diëten, beslis zélf weer over je eten door:

• Stoppen met diëten
• Focus op het voedsel zelf verleggen naar de manier waarop voedsel gebruikt wordt
• Aandacht voor mogelijk achterliggende oorzaken van het eetgedrag en overgewicht
• Inzicht in het eigen eetgedrag en dit doelgericht en stap voor stap leren veranderen
• Opnieuw leren luisteren naar de natuurlijk honger-en verzadigingssignalen van het lichaam
• Doorbreken van negatieve denkpatronen over zichzelf, eten, afvallen en het gewicht
• Controle over en de verantwoordelijkheid voor het eetgedrag en daarmee voor het gewicht weer (leren) terugpakken
• Opbouwen van het vertrouwen in zichzelf en het lichaam

Daar hoeft men echt niet voor naar een psychiater of psycholoog, want deze mensen zijn niet psychisch ziek. Ze krijgen alleen regelmatig de verkeerde boodschappen te horen en te zien. Een goede workshop of een aantal inzichtgevende gesprekken met een ervaren gewichtscoach doet vaak al wonderen. Ook het lezen van een duidelijk geschreven zelfhulpboek met eerlijke voorlichting over wat diëten lichamelijk en geestelijk met de mens doet, kan al een goed begin zijn om inzicht in het eigen eetgedrag te krijgen om een begin te maken met veranderen.

Zonder ANGS, zonder (leed)VERMAAK en met een terechte HOOP op blijvende verandering van hun eetgewoontes. En…heel belangrijk: weliswaar met een beetje hulp, maar uiteindelijk op eigen kracht bereikt. En vertrouwen in het eigen handelen is de eerste voorwaarde voor blijvend succes!
Daar kan geen dieet(boek) (dieet)voedingsproduct of afvalprogramma tegenop.