Hoe past jouw definitie van leiderschap op de mijne?

Gert Veenhoven - Monday 26 November 2012 - 11:34 - 1139 x read
In dit blog deel ik mijn definitie van leiderschap. Ik heb hem niet gemaakt omdat ik denk de wijsheid over het veel omvattend begrip leiderschap in pacht te hebben. Ik heb het gemaakt om voor mijzelf een houvast te hebben om veel wat ik heb gelezen en ervaren een plek te geven. Het is slechts een definitie. Een poging tot duiding. Ik zou bijna zeggen per definitie niet eenduidig. Dus alle reden om het middels dit blog te publiceren met wellicht dialoog tot gevolg.

Vanaf ongeveer 2005, toen ik voor het eerst als programmamanager “echt” in aanraking kwam met grote veranderingen in organisaties, raakte ik gefascineerd door het verschil in gedrag van collega managers en iets wat leiderschap genoemd werd. Ik ging meer boeken lezen over management en leiderschap en dan met name in de context van leren, verbeteren, vernieuwen en veranderen.
Met andere woorden: wat is het rol van de leiders bij verandering? Waarom leiden ze (niet), hoe en wat doen ze dan?

Het moet zo ongeveer in maart 2010 zijn geweest. Een paar maandjes gebruiker van twitter en nog steeds geïnteresseerd in “leiderschap”. Inmiddels had ik goed door hoe je slim kon zoeken. Ik ging dan ook een aantal mensen volgen en opende een zoekopdracht op “#leiderschap”. Het duurde niet lang en de verschillende bijvoeglijke naamwoorden, veel meer dan ik tot dan toe tot mij had genomen, vlogen langs in mijn “timeline”. “Dienend” kende ik al maar duurzaam, authentiek, bezield, duaal en intuïtief? Om er maar een paar te noemen.
Ook las ik vaak dat managers geen leiders kunnen zijn en vice versa. Interessant. Iets te ongenuanceerd misschien?



Na weer een tweet over een nieuw soort “ultiem” leiderschap besloot ik een lijst met “soorten leiderschap” aan te leggen. Ik koos een praktische insteek: een lijst van soorten gebaseerd op het bijvoeglijk naamwoord dat ervoor geplaatst wordt. Ik hanteerde slechts 1 – wellicht arbitrair - selectiecriterium: er moet een training en/of boek over beschikbaar zijn, te vinden met de Google zoekmachine.

Inmiddels heb ik 99 woorden gevonden (zie hier de lijst) en vind ik het nu een goed moment om nummer 100 toe te voegen. Misschien is het wat onbescheiden maar ik heb de vrijheid genomen om de 100e zelf te bedenken: oneindig leiderschap! Nummer 63 op de alfabetisch gesorteerde lijst.

Want dat is het volgens mij. Oneindig. Omdat ik geloof dat ieder mens leiderschap in zich heeft. En dat ieder mens verschillend is (en meer of minder drive heeft om leiderschap te ontwikkelen). En omdat het ontwikkelen van leiderschap een “on-the-job” en/of “real life” proces is waarbij je nooit uitgeleerd bent. Leve levenlang leren! Of zoiets als leiderschap zien als fietsen: je moet trappen om in balans te blijven (vrij naar A. Einstein).

Desalniettemin ben ik de afgelopen jaren verder op zoek geweest naar een zekere duiding. Een soort grote gemene deler of zo iets. Maar wel op zo een manier dat ik ook de onderwerpen en aspecten die ik zelf belangrijk aan kan haken.
Naast de vele tweets, blogs en een inmiddels aanzienlijk aantal boeken heb ik mijn ervaring met managen, managers, leiden, leiders, coaches, coaching, managementontwikkeling, leiderschapsontwikkeling, organisatieontwikkeling en creativiteit mee geïntegreerd .

Ook ben ik regelmatig de dialoog aangegaan niet in de laatste plaats met collega organisatieontwikkelaars uit de vereniging van verbindend leidinggeven.
Mijn definitie is niet perse wetenschappelijk verantwoord met specifieke kennis uit het domein van bijvoorbeeld psychologie, sociologie of andere mens-wetenschap. Wel gestoeld en geïnspireerd op het gedachtegoed van anderen en zoals gezegd mijn eigen grotendeels bedrijfskundige en persoonlijke ervaring.
Ook realiseer ik me heel goed dat het model het resultaat is van mijn eigen voorschrijdend inzicht en bewustzijn. Ik los dit op door een versienummer toe te voegen. Niet ongebruikelijk tegenwoordig en wat mij betreft beter dan het alsmaar toevoegen van het woordje nieuw (ken je het nieuwe(re) nieuwe werken al?).

Meer dan genoeg introductie. Zie hier mijn defintie (oneindig) leiderschap versie 0.1:

Een leider ontwikkelt verbeelding, omarmt tegenstellingen, werkt gedisciplineerd, handelt waarderend, respecteert natuur & mens en doet samen.


Misschien vind je ’t wat. Misschien ook niet. Ik zou er een boek over kunnen schrijven. Wie weet.
Want achter deze woorden heb ik een verzameling van andere woorden. En natuurlijk beelden en verhalen. Maar ik ga graag eerst de dialoog aan.
Hoe past jouw definitie op de mijne?

@gertveenhoven




Ter info een deel van mijn inspiratie middels een greep uit mijn boekenkast
Jopeph Badaracco – Onmogelijke keuzes
Ken Blanchard – De leiderschapspil
Ken Blanchard – Gung ho!
Paul de Blot/ Pronk – Business spiritualiteit
Andy Boynton & Bill Fisher – Virtuoso teams
William Bridges - Managen van transities
Timothy R. Clark, Alexander Osterwalder e.a. - Business model You
Jim Collines – Good to great
Theo Compernolle – Stress – vriend en vijand
Covey - 7 Eigenschappen van effectief leiderschap
Covey - 8e Discipline
Covey - Snelheid van vertrouwen
Johan Cruijff - Je moet schieten anders kun je niet scoren
Mihaly Csikszentmihalyi – Creativiteit
Edward, Beck, Cowan – Spiral dynamics
Seth Godin – Purple cow
Dominique Haijtema – Leiderschap is een keuze
Gary Hamel – The future of management
Douglas R Hofstadter – Ik ben een vreemde lus
Ger Hofstede – Allemaal anders denkende
Cees Hoogendijk - Kracht zonder Macht
Cees Hoogenijk - Krachtbron van een lerende organisatie
Jan Huijbers en Peter Murthy – Totaalcoachen
Marinus Knoope – De creatiespiraal
Marinus Knoope – De ontknooping
Erik Koenen - De atomium organisatie
Erik Koenen - De kunst van leiderschap in tijden van verandering
John Kotter - Our iceberg is melting
John Kotter - Een gevoel van urgentie
Menno Lanting - Connect!
H. van der Loo cs – Kus de visie wakker
Marcel van Marrewijk – De cubrix
Debbie Molhuizen – De tussentijd
Parikh – Managing your Self
Jackie Reardon & Hans Dekkers – Mindset
Rosenberg - Geweldloze communicaite
Peter M. Senge - de 5e discipline
Peter M. Senge: - Presence
Nassim Nichalos Taleb - Zwarte zwaan
Ben Tiggelaar - Dromen, durven, doen
Ben Tiggelaar - Doen!
Morihei Ueshiba – The art of peace
Karel de Vries – Corpotate Entity
Jack Welch – Winnen
The Oliver Wight checklist for operational excellence v5
The Oliver Wight checklist for business excellence v6
Pieter Winsemius - Je gaat het pas zien als je het door hebt
Pieter Winsemius - Toeval is logisch
Latest Change by: Gert Veenhoven on Monday 26 November 2012 - 14:27

Comments

Cees Hoogendijk
Cees Hoogendijk -  (2012-11-26 20:07)
100 stuks. Dit is een feestje waard. Oneindig leiderschap.

Mag ik dan nummer 101 voorstellen? Eindeloos Leiderschap!

Lijkt me ook wel wat.

:-)
Ha Cees, zeker mag je die voorstellen. Minstens zo mooi als oneindig. Misschien wel mooier. Eindeloos! ;-)
Gert Veenhoven Gert Veenhoven  (2012-11-27 09:35)
Jan Hut
Jan Hut -  (2012-11-27 07:31)
Ha die Gert,

Mooie blog. Mijn definitie sluit heel mooi aan bij die van jou, net als die andere 99 overigens :-)

Leiderschap is volgens mij net zoiets als kwaliteit je kunt het niet definieren alleen herkennen. Margeret Thatcher had ooit een mooie uitspraak. Being powerful is like being a lady. If you have to tell people you are, you aren't.

Ha die Jan,

Eens. Leiderschap is moeilijk (niet?) te duiden. Vandaar al die bijvoegelijke naamwoorden en die kasten vol boeken. En vandaar dat ik in de definitie werkwoorden heb gekozen (iets wat je doet).
Desondanks vind ik de zoektocht interessant. Zo denk ik bijvoorbeeld dat leiderschap en organisatie-verandering hand in hand gaat.
En aangezien je in organisaties leiders niet altijd kiest vraag ik mij al langere tijd af of leiderschap in een ieder zit en/of je leiderschap kan ontwikkelen.

Mooie quote overigens ;-)


Gert Veenhoven Gert Veenhoven  (2012-11-27 09:29)
Michael Jacobs
Michael Jacobs -  (2012-11-27 19:19)
Als ik leid moet ik gul, liefdevol en voorbeeldig zijn. Ik moet ondogmatisch denken en het mijzelf en anderen toestaan om fouten te maken. Ik moet bescheiden zijn, initiatief nemen en persoonlijke risico's aangaan. Als leider moet ik bovenal als mens geïntegreerd zijn; ik moet mijzelf beschouwen en behandelen als een lid van de gemeenschap wier richting ik help te bepalen.
Dag Michael, dank voor je reactie.
Mooie woorden.
Met het woord "bescheiden" heb ik wat minder. Wel met respect, luisteren en vertrouwen (wekkend).
Gert Veenhoven Gert Veenhoven  (2012-11-28 08:26)
Rob Visser
Rob Visser -  (2012-11-29 00:24)
Bedankt Gert voor je tweet met de link naar dit inspirerende stuk over leiderschap.

Ik ben met je eens dat iedereen een leider is, alleen al omdat iedereen een leven leidt. Trappen doe ik ook graag, al is dat net als Einstein op de fiets. Bij leiderschap heeft trappen soms een andere connotatie. De cynici spreken dan van 'trappen naar onder, slijmen naar boven'.

Bij de indrukwekkende lijst (waarbij de kwalificatie eindeloos inderdaad passend is), heb ik als taaldier de neiging te gaan interpreteren en te zoeken naar de praktische betekenis. Mijn eerste neiging is om dan een indeling te maken naar termen die duiden op verschillende aspecten:
-kwaliteiten, bijv. creatief, autochtoon, empathisch
-principes, bijv. functioneel, gedeeld, maatschappelijk verantwoord
-instrumenten, bijv. coachend, directief, faciliterend,
-resultaten, bijv. excellent, transformationeel, verbindend
-context, bijv. organisatiegericht, politiek, spiritueel, tribal

Misschien dat dit helpt om zicht te krijgen wat de diverse soorten leiderschap in de praktijk betekenen zodat de termen ook toetsbaar worden. Dan heeft de leider een tool om te reflecteren en kan de organisatie (of de medewerker als ontvanger van leiderschap) betrokkene ook aanspreken op de gewenste wijze van leidinggeven en zo nodig zoeken naar een manieren om een eventueel gebrek aan kennis of vaardigheden op te vullen.

Dit is in eerste instantie mijn reactie.
Dag Rob,
Allereerst hartelijk dank voor je reactie.

Het verder indelen van de lijst zou inderdaad een mooie oefening zijn. Het voorschot dat jij genomen hebt geeft al mooie handvaten - de aspecten zijn mooi bedacht!

In de komende periode ga ik eerst nog wat sleutelen aan een soort van model dat ligt onder mijn definitie. Ook daar zit weer een soort indeling in waarbij er op 4 nivo's (why? what? how? what now?) woorden zichtbaar worden.

Eigenlijk vind ik het best wel complexe materie. Ik denk dat je - om leiderschap meer specifiek te duiden - ook de context nodig hebt (wat voor leiderschap heeft bijvoorbeeld een organisatie nodig en zo een organisatie is per definitie uniek) en zul je ook gedrag, waardes en capaciteiten mee moeten nemen.
Vandaar dat ik ook stel dat (het ontwikkelen van) leiderschap een "on-the-job" , "real-life" aangelegenheid is.
Eindeloos dus.

Ik (we?) kunnen dus nog even vooruit.

Groeten, Gert




Gert Veenhoven Gert Veenhoven  (2012-11-29 07:43)
 (2012-12-21 02:22)
This comment is deleted

Comment on this article

You must be logged in to leave a comment.

Subscribe via email

Follow the comments of this article by email:

Most read

Which blogs posts this month are most read?

Werken aan perspectief Jan Willem Boissevain
13/07/2014 12:17:00 - 1180 x read(s) - 0 replies(s)
De theorie van het dode paard Jan Willem Boissevain
15/07/2014 21:16:00 - 797 x read(s) - 1 replies(s)
Only the final battle with the s yyourab
25/06/2014 02:06:00 - 647 x read(s) - 6 replies(s)
Alert Your Senses to Extreme Levels onlinepharmacy
27/06/2014 09:01:00 - 579 x read(s) - 0 replies(s)

Highest rated

Which blogs posts this month are the highest rated?

Most comments

Which blog posts are the most discussed?

Only the final battle with the s yyourab
25/06/2014 02:06:00 - 647 x read(s) - 6 replies(s)
Air Max 95 dajie176
28/06/2014 02:13:00 - 556 x read(s) - 2 replies(s)
airmax 90 dajie176
28/06/2014 02:13:00 - 468 x read(s) - 2 replies(s)
kids nba jerseys dajie176
28/06/2014 00:12:00 - 443 x read(s) - 2 replies(s)