KRIMP.  Het hoge woord is eruit!  De Europese economie vertoonde krimp in het vorige kwartaal. Al sinds het begin van de kredietcrisis vermijden we het woord in de mond te nemen. Bos ontkende lang dat het zou gebeuren: ‘wij zijn weerbaar’. Maar eigenlijk wisten we natuurlijk wel beter. Je voelt bij het uitspreken van KRIMP ook de ernst ervan. Je houdt je adem in. Je schouders licht opgetrokken. Spanning in je buik. Dit is het noodlot. We hebben het liever over een 0-groei. En desnoods erkennen we een neerwaartse groei! Of misschien een negatieve groei. Maar groei zal het blijven! Toch raar. In beoordelingsgesprekken zeggen we toch ook niet: u heeft een negatieve productiviteitsgroei van 3% bereikt, gefeliciteerd! Of Ajax heeft een neerwaartse groei in de Championsleage de laatste 3 jaren. Nee. ‘Je blijft achter dus je functioneert niet’. Of: ‘Ajax bakt er niks van’.
Waarom willen we deze werkelijkheid niet horen? Omdat we tegen de klippen op angstvallig vasthouden aan ons geloof in een lineaire ontwikkeling van ons leven. ‘alles wordt steeds beter, dus het beste moet nog komen!’. We geloofden werkelijk dat de huizenprijzen eindeloos zouden stijgen. Zowel de banken, burgers als overheid. In 2000, ten tijde van de internethype, las ik een interview met Annemarie Jorritsma, toen minister van Economische zaken. Zij verkondigde dat recessies voorgoed tot het verleden behoorden! Zij was de minister van de nieuwe economie. Rotsvast met oogkleppen op!
Wij zijn gehecht aan de fata morgana van een lineaire ontwikkeling. Want we zijn bang voor het verval. Zoals we bang zijn voor ouderdom, voor de kwetsbaarheid, voor controleverlies, de onzekerheid. Dus zijn we liever ziende blind. Maar kijk niet naar buiten, waar de dagen korten en het blad nu van de bomen dwarrelt… Bij Fortis wisten ze het al langer: ‘het leven is een curve. Waar op de curve bevind jij je?’