Vandaag was ik bij een inspirerende workshop van Friedrich Glasl. Thema van de workshop was, hoe kan het ook anders bij Glasl, conflictvaardigheid. Mede in verband met de presentatie van zijn nieuwe boek 'Conflict, crisis, catharsis. De transformatie van de dubbelganger' op woensdag 19 november a.s. is hij in Nederland.

Hoe kan ik  en hoe kan een organisatie constructief omgaan met conflicten? Het morgengedeelte van de workshop ging vooral over de conflictvaardigheid van mensen, terwijl 's middags de focus meer lag op de conflictvaardigheid van organisaties. Een paar dingen, uit de workshop wil ik graag delen.

Glasl schetste ondermeer hoe de werking van gedrag heel anders kan zijn dan de bedoeling is van het denken, voelen en willen is geweest. Hij maakt daarbij een onderscheid tussen het bedoelde hoofdeffect en het niet-bedoelde neveneffect. In een confiictsituatie cumuleert het aantal niet-bedoelde neveneffecten, waarbij ieder van de conflictpartijen aansprakelijk stelt voor het hele effect en voor zichzelf stelt alleen verantwoordelijk te zijn voor het hoofdeffect. Die neveneffecten noemt Glasl dan ook (terecht) de gedemoniseerde zone van het conflict.

In het middagprogramma ging het over de vraag: hoe wordt er gevochten in organisaties? Welk type conflictcultuur kenmerkt een organisatie? Wat is toegestaan, wat verboden? Volgens welke ongeschreven regels wordt er gevochten? Hier kwam het onderscheid tussen hete en koude conflicten aan de orde.

Bij een heet conflict gaat het om zaken als:
- er is enthousiasme voor de doelen: 'een heilige oorlog';
- gericht op expansie: het overtuigen van de tegenpartij en die als medestander winnen;
- explosief, emoties tonen.

Bij een koud conflict gaat het bijvoorbeeld om:
- het blussen van het wederzijds enthousiasme;
- het niet meer hebben van geloof in constructieve doelen;
- de tegenpartij desillusioneren, frustreren, blokkeren, hinderen.

Hier kwam ook de vraag aan de orde: was het conflict met Ella Vogelaar nu een koud of een heet conflict?

Voor Glasl draait het uiteindelijk om de kernvraag: heb ik een conflict of heeft het conflict mij (zoals de titel van één van zijn boeken luidt)? Wie staat er aan het roer bij een conflict? Ikzelf of laat ik het conflict mij beheersen? Bij het beantwoorden van deze vragen is Glasl graag behulpzaam.

Glasl (Wenen, 1941) werkte onder andere bij de UNESCO, in Nederland bij het Nederlands Pedagogisch Instituut en doceert momenteel aan de Universiteit van Salzburg en heeft zijn eigen bureau voor organisatieontwikkeling, Trigon.
Met dank aan Francine ten Hoedt van Hat Trick, die Glasl ondanks zijn drukke programma, heeft weten over te halen in Nederland opnieuw een workshop te verzorgen. Ik ben benieuwd naar het nieuwste boek van Friedrich Glasl!