Gister had ik mijn eerste les in improvisatie theater, en dat was een hele openbaring! Improvisatietheater is theater zonder script; van tevoren staat niets vast. De filosofie van deze tak van sport is zo prikkelend en bruikbaar in o.a. onze tak van sport; het ambacht van organisatie advies, dat ik de regels even op een rijtje heb gezet.

De basisregels van het improviseren zijn:

Zeg "ja, en…", in plaats van "ja, maar…
Ja, maar…. redenaties op toneel zorgen er namelijk voor dat een verhaal niet op gang komt. Telkens zijn er tegenwerpingen die de spelers belemmeren in actie te komen. Ja, en……. op toneel maakt het improviseren van een verhaal tot een gezamenlijk product. Ieder heeft zijn eigen verantwoordelijkheid en voegt inhoudelijk iets toe.

Ja, maar….. op de werkvloer geeft onnodige discussie en is zeurderig.
Ja, en…. op de werkvloer zorgt voor een positieve werkhouding en benadrukt de synergie van het samenwerken.

Blijf in het hier en nu
Improviseren kan niet gisteren en ook niet morgen; improviseren kan alleen maar nu. Op de werkvloer betekent dit: geen oude koeien uit de sloot halen en geen zinspelingen op de toekomst. Een verandering begint altijd hier en nu. Het is noodzakelijk dat mensen hun vooropgezette plan loslaten, en zo een passende reactie kunnen geven op de actie van een collega. Hoe meer sturing je wilt hebben, hoe meer je de controle verliest!

Live on the wild side...!
Als publiek willen we op toneel dingen zien gebeuren die we zelf niet meemaken. Als de spelers continue een standaard verhaaltje afdraaien en niet vernieuwend durven zijn krijgen we een saai verhaal, waarin eigenlijk niets gebeurt. Om tot een verandering te komen moet je op de werkvloer op zoek gaan naar het onbekende, waarbij fouten maken mag.

Glorieus ten onder!
Improvisatie theater ontstaat ter plekke, vanuit het niets. Dit houdt in dat er altijd dingen mis kunnen en zullen gaan. Dit risico hoort bij improviseren en spelers moeten daarmee dealen. De kunst is om de negativiteit rondom het maken van fouten weg te halen. Het enige wat een improvisator echt fout kan doen, is helemaal niets doen! Iets nieuws leren is per definitie fouten maken; in organisaties zien we liever mensen die actief gaan proberen, dan mensen die lijdzaam toezien.

Laat de ander schitteren
Tijdens het improviseren is het vooral niet de bedoeling om jezelf in de schijnwerpers te zetten. Bezorg de ander een goede tijd! Om daadwerkelijk iets te creeren is het essentieel dat je de ander faciliteert om samen tot iets nieuws te komen.

Smile!
Een stralende lach maakt woorden overbodig en doet wonderen. De lach is universeel; zonder woorden zeg je alles. Met improvisatietheater stuit je op hilarische situaties en is vaak lachwekkend. Dat kan van opluchting zijn, herkenning, ontroering, of overwinning. Het creëert inieder geval openheid, duidelijkheid en heel veel enthousiasme.

Ik denk dat het toepassen van deze regels mensen buiten hun eigen kader kan doen treden en ervoor kan zorgen dat we openminded zijn. Het doet je ervaren dat veranderen eigenlijk heel leuk kan zijn en de energie ervan je in beweging kan zetten. Verder staat improvisatietheater vooral voor interactie en plezier, inspiratie, stimulatie en verbinding met jezelf en met anderen. Wat wil je nog meer?!