Martijn Aslander vroeg zich een tijdje geleden af waarom zoveel mensen in grote organisaties blijven. Ik beantwoordde zijn vraag met een te lang *tumblr antwoord waardoor ik moest inkorten.

Omdat iedereen voor zekerheid gaat. en zekerheid is geld, huis en bezittingen… én gebrek aan vertrouwen; in eigen kunnen, in zichzelf dus.

Twee keer in mijn leven stond opeens mijn wereld op z’n kop. De eerste keer kwam ik in ‘opstand’ tegen de directrice van een bedrijf omdat ik het belachelijk vond dat er dagen van soms meer dan tien uren gedraaid werden zonder enkele pauze, dat er in het gebouw in de zomer temperaturen gemeten werden van dertig graden en zelfs toen ouders protesteerden er niet naar geluisterd werd en niets veranderde. De eerste poging tot het afzetten van de ketter (ik dus) was overplaatsing. Systematische handelingen volgden; isoleren, buitensluiten van vergaderingen, heel veel één op één gesprekken die niemand anders kon meeluisteren waarin hele nare beschuldigingen geplaatst werden en ten slotte een ‘nieuw’ functioneringsgesprek (de laatste van een paar maanden ervoor was prima) waarbij, hoe verrassend, bleek dat mijn functioneren erg twijfelachtig was.

Het maakt je langzaam moe. Vechten tegen de gevestigde orde. Nu zul je je afvragen of ik de enige was die zo klaagde, probeerde gesprekken aan te gaan en met bewijzen kwam dat het bedrijf niet goed bezig was, dat het gewoon ook wettelijk gezien niet mocht. Natuurlijk was het hele team van mening dat het hele bedrijf zo smerig was als de pest, dat die uren die wij werkten veel te veel uren achter elkaar waren en dat we recht hadden op een pauze tussendoor. Maar als er een gezamenlijke vergadering was, dacht je dat iedereen zijn of haar mond opendeed?

Ik verloor mijn baan. Ik woonde alleen, had een huurappartement en betaalde alles zelf. Ik vertikte het in de WW te gaan, en heb uiteindelijk na een paar maanden een nieuwe baan kunnen vinden. Het was geen je-van-het baan maar ik moest toch wat? Bovendien werkte ik vele uren minder dan ervoor, kreeg ik dus veel minder op mijn rekening en kon ik niet meer telkens uiteten gaan, een bioscoopje pakken of zelfs een dure pak yoghurt kopen.

En dat is meteen het antwoord op die vraag. Gros van de mensen dat werkt in een teamverband kijkt eerst naar de ander voordat het zelf spreekt. Gros van de mensen in een team zal zich niet willen uitspreken als er een verschil van inzicht of mening is. Gros van de mensen in een bedrijf is bang dat bij het minste geringste conflict zij eruit gekieperd worden. Gros van de mensen in een bedrijf houdt hun mond, want mond houden betekent salaris aan het eind van de maand. Gros van de mensen in een bedrijf houdt hun mond omdat zij een hypotheek hebben, een auto en kinderen en niet op straat wilt komen te staan. Gros van de mensen in een bedrijf loopt als een mak schaapje achter de kudde aan want degene die anders denkt, anders wilt en ervoor uit komt, is de sjaak.

De belangrijke les die ik geleerd heb is dat het gaat om jezelf. Wat past bij mij, hoe voel ik me erbij, is dat oké wat hier gebeurt, hoe voelt dat dan? Wie heeft ooit besloten dat als je een contract tekent, je tevens tekent om je mond te houden als er verschillen van inzichten zijn? Je bent toch een mens met een mening, gedachten? Gros van de mensen in een team geeft hun eigen gedachtengang op en sjokt mee. En ze sjokken mee totdat ze weer naar huis kunnen om thuis hun pijnlijke nek te masseren.

Maar de allerbelangrijkste vraag: Was het nou héél erg dat ik mijn baan verloor? Een aantal jaren daarna kwam ik in een zelfde situatie terecht waarbij ik tegen de gang van zaken inging. Het begon met overplaatsing en toen ik eenmaal wist hoe deze gang van zaken werkte, heb ik zélf besloten mijn baan op te zeggen. Ik wist immers dat ik beter af was met een goed gevoel dan met een groot salaris. Ik wist immers óók dat ik wel even met minder kon doen om de tijd te overbruggen. …

*Dit blogstukje naar aanleiding van een antwoord dat ik wilde geven op Aslander’s tumblrstukje, waarbij er geen voldoende ruimte was te reageren. Waarbij de vraag van mijn kant rijst of zoiets als tumblr en twitter een goed middel is dieper in te gaan op vraagstukken. Natuurlijk begrijp ik dat tumblr een stortplaats is van gedachten en ideetjes, en dat twitter dat op een zelfde manier ook is, maar ben van mening dat diepgang juist zit in een blog. Wij zijn toch van de interactietijdperk?

photo CC by: Peter Kaminski.