Deze week bezocht ik, als extern bedrijfskundig consultant met Het Nieuwe Werken als focus, het Open Innovatie Festival.

Dit festival was georganiseerd door en voor de gemeente Amsterdam, maar ook voor geïnteresseerden van buiten de gemeentelijke organisatie. En wel door enkele enthousiaste en ondernemende jonge ambtenaren binnen de gemeente van de generatie 'Y' (of zo je wilt 'Why' of 'Einstein') en met name in hun vrije tijd. Zowel qua opzet als de uiteindelijke uitvoering en effecten verdienen dit festival en daarmee de organisatoren alle lof. De ironie wil overigens dat 4 van de 5 uit dit gelegenheidsteam vanwege een bezuinigingsronde geen contractverlenging hebben gekregen (…).

Het festival zie ik als een bloemlezing van aspecten van Het Nieuwe Werken en de toepassing van allerlei technologie en (social) media. Tezamen denk ik dat dit zich nog het beste laat vangen met de term 'slimmer werken'. Thema's die in de context van de overheid en in het bijzonder de gemeente werden belicht, in de uiteenlopende sessies die ik heb gevolgd, zijn onder meer: Het Nieuwe en Slimmer Werken, de ambtenaar van de toekomst, toepassing van sociale netwerken en tools als Google Wave, crowdsourcing, burgerparticipatie, effectief en persoonlijk leiderschap, persoonlijk leiderschap, inspiratie en beleid rond de toepassing van social media binnen en vanuit de overheid.

Uit de verschillende presentaties en sessies komt naar voren dat velen binnen en buiten de overheid bezig zijn om rondom ‘slimmer werken’ op ruime schaal nieuwe inzichten op te doen en daarmee te experimenteren. En daarnaast al zaken concreet worden toegepast en uitgedragen. Daarnaast zie ik dat men op allerlei fronten bezig is met het zich vormen van een opinie en visie over waar het heen kan en zou moeten gaan met het veelomvattende 'ambtenaar van de toekomst' (ambtenaar 2.0). Het is interessant om zo intensief en vanuit verschillende perspectieven te zien hoe al deze nieuwe ontwikkelingen zich een weg banen binnen en naar de overheid. Er komt hiermee een beeld naar voren van een min of meer ongestructureerde wave binnen de overheid in allerlei geledingen en op allerlei vlakken rakend aan web 2.0. Deze wave gaat samen met allerlei technologische en bedrijfskundige ontwikkelingen en allerlei bewegingen op dit vlak in de bredere maatschappij.

Een vraag is nog wel welke plaats de overheidsorganisaties daarbij in (gaan) nemen. Worden of zijn zij al een van de 'innovators', een 'early adopter' of blijken veel delen van de overheid toch uiteindelijk een 'laggerd'? Als het aan Kim Spinder en haar vooruitstrevende medestanders wordt het uiteraard het eerste. Het OIF is daar een mooie aanzet toe. Maar de vraag is hoe de positieve ontwikkelingen die bij dit festival naar voren zijn gekomen ook werkelijk kunnen landen bij de leiding binnen de overheid. Er hoe deze vanuit een gestructureerde visie en beleid verder kunnen worden ontwikkeld en geïmplementeerd binnen de diverse overheidsorganisaties.

Wat mij nu vooral ook boeit is hoe deze wave en het onderliggende proces zoveel mogelijk in goede banen geleid kan worden. Hoe kan de overheid op rijks- en op gemeentelijk niveau het slimmer werken structureel en mogelijk ook meer gestructureerd gaan omarmen en welke uitdagingen zijn daarbij aan de orde? Wat betreft dat laatste zie ik onder meer zaken als:
* het brede werkveld en de complexiteit zowel qua uitvoering als qua aansturing van een gemeentelijke organisatie;
* het spanningsveld tussen meer openheid en politieke belangen en gevoeligheid;
* de gap tussen overheidsmedewerker die nog nauwelijks met outlook kunnen of willen werken (ze zijn er...!) en die twitterende, Google-wavende en Hyvesende generatie Y (en de voorlopers en followers van andere generaties);
* de samenhang en afhankelijkheid tussen uiteenlopende thema's als veranderend leiderschap, flex- en thuiswerken, toepassing van nieuwe media, meer openheid en participatie op politiek vlak, etc...;
* niet overal het wiel hoeven uit te vinden oftewel het zoveel mogelijk samenbrengen van overlappende en rakende inzichten (efficiënte 'co-creatie').

Inmiddels heb ik via een snelle scan van de site over de ambtenaar van de toekomst en het bij de afsluiting van het festival uitgereikte ‘boekje ambtenaar 2.0 beta’ een indruk gekregen van wat er binnen overheidsland al gaande is aan meer georganiseerde onderzoeken en beleidsontwikkeling.

Gevoed en geïnspireerd door dit festival, zal ik -als onderdeel van ‘de crowd’- de komende tijd graag meedenken en -werken aan verdere strategie ontwikkeling op dit vlak. Ik borduur daarbij natuurlijk graag voort op wat er al op papier is gezet en gaande is. Daarbij ga ik ook graag op zoek naar talenten binnen die crowd (binnen en buiten de overheid) om mee samen te werken (alweer die 'co-creatie') aan een scherpe analyse, visie en CONCRETE integrale aanpak rondom dit complexe speelveld. En wel zo scherp mogelijk afgestemd op concrete organisatieonderdelen met elk hun eigen cultuur, betrokkenen, initiatieven, ambities, potentie en (potentiële) leiders.