De aflevering vandaag gaat over de toekomst van ons geldsysteem:
Actie leidt tot reactie. Op nationaal niveau zie je een roep om meer controle en toezicht op het banksysteem. Vooral vanuit de politiek. Maar ook reacties van de bancaire wereld zelf in de trant van “we hebben ervan geleerd, laat het maar aan ons over”. De eerste zakenbanken hebben intussen alweer meer bonussen uitbetaald dan er winst werd gemaakt en ook die nieuwe gedragscode van de Nederlandse bankiers ontziet de graaierslaag. Echt sprake van een zelfreinigend vermogen is er niet en eerdere controle systemen hebben gefaald, terwijl diezelfde spelers van nu erbij stonden te kijken. Dat geeft niet echt vertrouwen. De verandering moet blijkbaar van buitenaf komen. Zie
deze blog van Peter verhaar hierover.
Het bestaande bancaire systeem, bestaande uit de systeembanken, zoals dat sinds het ontstaan van de crisis opeens genoemd wordt, dient te bestaan uit kleine, (semi) nationale, grijze en risicoloos opererende banken. Als ik geld overmaak van A naar B dan wil ik graag zeker weten dat het ook daadwerkelijk snel aankomt. Mijn spaargeld, met een rente slechts om de inflatie af te dekken, dient veilig te zijn. Die spaarbanken mogen best “internet’ sparen aanbieden als product, maar buitenlandse spaartegoeden worden niet langer door het Nederlandse garantiestelsel (lees Nederlandse belastingbetaler) afgedekt. Ook de klassieke hypotheek bank mag weer in ere hersteld worden.
Banken stellen vaak een minimale solvabiliteitseis (verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal) aan krediet vragende bedrijven van 30% en dat gold voor banken tot in de 19de eeuw zelf ook. Op het hoogte punt van de crisis hadden veel banken echter slechts een solvabiliteit onder de 5%, zelfs nog te verminderen met niet uit de balans blijkende verplichtingen, zoals dat zo mooi genoemd wordt. Met 2 maten meten heet dat.
Terug naar meer stabiliteit lijkt me hier het devies. Gezonde balansverhoudingen gelden ook gewoon voor banken. Hogere overheidsborgstellingen voor leningen aan het bedrijfsleven dienen te zorgen voor een goede en ruime kredietregelingen tussen banken en bedrijven. Vaste rente, als opslag gekoppelt aan het Euribor (de rente die banken elkaar in rekening brengen) tarief, als een onkostenvergoeding over het gebruik van geld, als beloning voor de bankinstelling. Meer niet.
Die banken, aan strakke wet- en regelgeving met strak toezicht gebonden, worden gerund door degelijke mensen, gespeend van groei ambitie. Beetje saai dus. Die mogen best (deels) eigendom zijn van de overheid. (Semi) Overheidsinstellingen en andere clubs die gemeenschapsgeld beheren moeten verplicht zaken doen met deze banken. We hebben al zulke leuke banken, namelijk de Bank de Nederlandse Gemeenten en de ABN, dus we kunnen er heel snel mee beginnen.
De discussie of de bancaire rechtspersoon een BV of Coöperatie moet zijn is irrelevant. Het coöperatie zijn van de Rabobank wordt schromelijk overschat. Als klant, lid in dit geval, van die club heb je net zoveel in te brengen als klant van de ABN. Dat mag ik na meer dan 20 jaar zakelijk gebankierd te hebben bij de Rabo bank en recentelijk overgestapt naar de ABN, best zeggen. Daar waar vroeger de beslissingssnelheid en de persoonlijke contacten binnen de Rabo een onderscheidende factor waren, is het dankzij de instroom van ex-ABN’ers van de afgelopen jaren, wat mij betreft weer helemaal een gewone bank geworden, ondanks alle mooie verhalen. Het mislukte avontuur van de Rabo bank om ook een grote zakenbank te worden is, voor hen heel gelukkig op het juiste moment, mislukt. Maar om daaraan de conclusie te verbinden, dat het cooperatie model dus beter werkt, is wat mij betreft onzin.
Nederlandse banken hoeven helemaal geen wereld spelers te zijn. We zijn een klein land en we dienen ons als zodanig te gaan gedragen.
We kunnen ook eens gaan nadenken over alternatieve valuta systemen of over een geldscheppende overheid. Daarover een volgende keer meer.
_____________________________________________________________________________
In de serie blogs "Hoe verder?" probeer ik een antwoord te formuleren over de maatschappelijke ontwikkelingen, de trends en andere zaken die aan de huidige crisis ten grondslag liggen, maar die ons ook weer kunnen helpen de weg omhoog te vinden.
Reacties, ideeen of ongezouten kritiek? Van harte welkom!
_____________________________________________________________________________