Stichting Copyright & Nieuwe Media
Onlangs heb je een claimbrief gehad over iets dat op je blog of site staat. Je moet iets weghalen of aanpassen, en misschien eist de claimer ook wel een boete of schadevergoeding. Claimbrieven komen vaker voor dan je denkt. Lang niet altijd zijn de claims terecht, zeker niet als men grote geldbedragen eisen van een privépersoon. Dat weerhoudt mensen er helaas niet van om claimbrieven te versturen.

Hoe moet je omgaan met zo'n claim. Wat moet je controleren, waar moet je op letten en wat moet je vooral wel en niet doen in reactie op een claim?

Laat je niet overbluffen

Een claimbrief is feitelijk niet meer dan een brief met de mening van de claimer. Hoe stellig de brief ook leest en hoe dreigend de juridische taal ook is: een claim is pas terecht als een rechter dat bepaalt. Ga er dus niet klakkeloos vanuit dat de claimer wel gelijk zal hebben en jij dus moet doen wat er in die brief staat.

En zelfs als de claim op zich klopt, betekent dat nog niet dat je ook iets moet betalen, laat staan het bedrag dat de claimer vraagt. Die bedragen zijn vaak uit de lucht gegrepen of gebaseerd op richtlijnen voor professioneel gebruik die bij individuele bloggers, forumbeheerders of webbeheerders niet zomaar gevolgd mogen worden.

Het belangrijkste bij een claim is dat je vaststelt wat er nu precies aan de hand is, of jij wel aansprakelijk bent en zo ja wat je moet doen om de eventuele fout recht te zetten. Laat je niet opjagen door deadlines of aanmaningen van de claimer. Je hebt het recht de zaak te onderzoeken en om juridisch advies in te winnen, en dat kost nu eenmaal tijd.

Controleer de claim

Het eerste wat je moet doen bij een claim is controleren of de gestelde feiten wel kloppen. Helaas komt het regelmatig voor dat mensen een valse of verkeerde claim doen. Meestal is dat niet met opzet. Men volgt de verkeerde link, controleert niet goed wie de eigenaar is van een blog/forum/website of schrijft de eerste naam aan die men leest. Soms is het wel opzettelijk en probeert de claimer zo een onschuldig iemand geld af te troggelen.

Let bij je controle op de volgende punten:

  • Wie stuurt de claim? Staat er een naam en contactgegevens in? Verifieer even met Google of bij de Kamer van Koophandel of die gegevens kloppen. Bestaat het bedrijf wel, en staat deze persoon genoemd als medewerker of vertegenwoordiger?
  • Om welk werk gaat het? Controleer de URL. Staat die wel op jouw site of blog?
  • Is de claimer eigenaar van dat werk? Alleen de eigenaar of rechthebbende op een werk mag claims indienen. Een ander mag dat alleen als hij daartoe gemachtigd is. Dit moet in de claim staan. Als niet meteen duidelijk is dat de claimer de eigenaar is, dan moet hij bewijs bijvoegen.
  • Waarover claimt men? Meestal zal het gaan om inbreuk op auteursrecht, maar ook claims wegens geschonden privacy komen voor. In ieder geval moet de claimer duidelijk maken waarom hij of zij klaagt. Alleen maar een mededeling dat je "onrechtmatig" handelt, is niet genoeg. Dat betekent alleen maar dat je fout zou zitten. De claimer moet wel uitleggen waarom dat het geval is volgens hem.
  • Tegen wie is de claim? Dat de claimer jou aanspreekt, betekent nog niet dat jij ook werkelijk de juiste persoon bent. Ga na of jij het werk wel geplaatst hebt. Zeker bij reacties, commentaar of gastbijdragen ben jij lang niet altijd aan te spreken op eventuele schade.
  • Wat wil de claimer? Verwijdering of aanpassing van het artikel of de afbeelding, of een schadevergoeding?
Als deze zaken niet duidelijk zijn, vraag dan om meer informatie. Geef niet toe dat je fout zit of dat de claim terecht is. Dat kun je immers nog niet weten als je niet alle informatie hebt. Bevestig dat je de claim ontvangen heb, en geef aan dat je er niet inhoudelijk op in kunt gaan totdat je alle informatie hebt.

Verzamel bewijs

Bij een juridisch geschil is bewijs erg handig om te hebben. Niets is echter zo veranderlijk als het Web. Maak daarom meteen nadat je een claim krijgt, kopieën van alle relevante materialen. Denk aan:


  • Het materiaal waarover wordt geklaagd. Sla bijvoorbeeld de webpagina op als PDF-bestand.
  • De categorie of overzichtspagina waarin dit materiaal te vinden is.
  • De webpagina waar het origineel staat, als de claim gaat over iets dat je overgenomen hebt. Kijk eventueel op Archive.org om de versie te vinden ten tijde van het overnemen.
  • Disclaimers, auteursrechtvermeldingen en dergelijke op de site waar het origineel staat. Wederom, kijk op Archive.org voor de versie ten tijde van het overnemen.
  • E-mails of andere correspondentie tussen jou en anderen die betrokken waren bij het materiaal in kwestie. Gaat het om een foto die je bijvoorbeeld aangeleverd kreeg van iemand, dan kan het erg belangrijk zijn wat die iemand daarbij gezegd heeft.
  • Bewaar ook alle correspondentie tussen jou en de claimer. Doe geen toezeggingen per telefoon, maar alleen in e-mail of brieven. Bespreek je iets per telefoon, bevestig dat dan zo snel mogelijk in een e-mail.
Ga in ieder geval geen materiaal verwijderen of aanpassen meteen nadat je een claim hebt ontvangen. Zolang de claim niet is onderzocht, is dat nergens voor nodig. Sterker nog, als je meteen iets verwijdert, kan dat worden uitgelegd als bewijs van schuld. Pas als je hebt vastgesteld dat de claim terecht is, en verwijdering de juiste stap, kun je dingen gaan verwijderen.

Controleer of je in je recht staat

Het feit dat er iemand klaagt, betekent nog niet dat je fout gehandeld hebt. In veel gevallen biedt de wet namelijk een rechtvaardigingsgrond voor inbreuk op auteursrecht, schending van de privacy enzovoorts. Zo mag je korte stukjes uit een tekst citeren als je een tekst bespreekt of aankondigt, en mag je nieuwsberichten overnemen als je zelf ook blogt over nieuws. En blog je over nieuws, dan mag je ook iemands naam noemen zonder dat dat automatisch schending van de privacy is.

Het is lastig om algemene regels te geven over wat toegestaan is. Dat hangt heel erg af van wat je overgenomen hebt, met welk doel je dat deed en hoe veel eigen werk je hebt toegevoegd. Een paar vuistregels staan in de gids Legaal bloggen. Twijfel je, dan kun je het beste contact opnemen met een gespecialiseerd jurist.

Controleer ook of jij eigenlijk wel de juiste persoon bent. Niet alles dat op jouw blog, site of forum is verschenen, is jouw verantwoordelijkheid. Heb je zelf het materiaal geplaatst, dan ben je natuurlijk wel aansprakelijk als blijkt dat dat materiaal inbreuk maakt op iemands rechten. Maar als anderen het hebben geplaatst, kun jij daar niet zomaar op aangesproken worden. Dat kan alleen als de claim terecht is én jij hebt geweigerd het materiaal te verwijderen nadat bleek dat die claim ook echt terecht was.

Reageer inhoudelijk als je weet waar je staat

Als je eenmaal hebt bepaald of je in je recht staat of niet, dan wordt het tijd om de claimer een inhoudelijke reactie te sturen. Zorg ervoor dat die reactie duidelijk, zakelijk en gemotiveerd is. Voor sommige mensen is de verleiding groot om eens flink te gaan schelden als ze er achter komen dat een grote claim onterecht was. Dat is begrijpelijk, maar het zal alleen maar contraproductief werken wanneer de ontvanger dat leest.

Let er ook op dat je niet meer vertelt of toegeeft dan nodig is. Je bent niet verplicht om achtergrond of toelichting te geven over wat er is gebeurd. Ook hoef je niet te zeggen of je meent dat je goed of fout zat, of dat de claimer gelijk heeft. "Alles wat u zegt, kan tegen u worden gebruikt" geldt niet alleen in Amerikaanse politieseries. Wees dus kort en zakelijk in je reacties.

Wat kan iemand claimen?

Stel nu dat je inderdaad aansprakelijk bent voor waar de claimer over klaagt. Dan is de volgende vraag wat je dan moet doen. Vaak wordt geë dat je het materiaal moet verwijderen of aanpassen. Ook wordt meestal een schadevergoeding of zelfs een boete verlangd. Maar dat is lang niet altijd terecht.

Weghalen of aanpassen

Bij een claim over auteursrecht kun je in veel gevallen volstaan met het werk in kwestie weg te halen, en bijvoorbeeld te vervangen door een hyperlink naar het origineel. Bij een privacyschending is anonimisering van het bericht vrijwel altijd genoeg.

Schadevergoeding

Als je iemand schade berokkent, moet je die vergoeden. Daarvoor geldt wel dat die iemand ook werkelijk schade heeft. Bij een omgestoten vaas is dat wel duidelijk, maar bij een inbreuk op auteursrecht is dat een ander verhaal. De claimer zal moeten hardmaken dat hij het gevraagde bedrag ook werkelijk is misgelopen, en dat is niet zo eenvoudig als de claimbrief het vaak doet lijken.

Boetes of verhogingen

Een claimer kan geen boete opleggen. In het Nederlands recht kun je alleen je schade vergoed krijgen. Boetes zijn vrijwel altijd hoger dan de schade die iemand geleden heeft. Ze zijn bedoeld als ''straf'', en een claimer mag een ander geen straf opleggen. Daar is de politie en de strafrechter voor, en dat is volstrekt niet aan de orde bij een claimbrief.
Soms worden boetes wel eens gepresenteerd als "standaard verhogingen" volgens de richtlijnen van de Fotografenfederatie, Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) of andere belangenorganisatie. Dergelijke richtlijnen gelden echter alleen als je een contract met die fotograaf of journalist/tekstschrijver hebt gesloten.

Meld je claim bij ons

Wij horen graag van je als je een claim hebt ontvangen. Dat mag ook anoniem. Op die manier kunnen wij bijhouden hoe veel en wat voor soort claims er worden gelegd. Daarmee kunnen wij pleiten voor betere richtlijnen en uitzonderingen voor gebruik van werk op internet.

Wij kunnen je alleen geen juridisch advies geven, behalve in algemene zin via de artikelen en tips op deze site. Wel kunnen we je verwijzen naar een aantal gespecialiseerde juridische adviesbureaus en advocatenkantoren. In veel gevallen hebben we daarmee een speciale afspraak om claims tegen gereduceerd tarief af te handelen.

Het aantal rechtszaken tegen bloggers, forumbeheerders en websitebeheerders is nog steeds op de vingers van één hand te tellen.

Important messages

Informatie middag on-line auteursrecht.27 May 2009 - 15:02Twee edities geleden trok Musicmaker met een pittig voorwoord en een dito achtergrondartikel stevig...
Lees verder (91 woorden)
De economische gevolgen en kansen van file sharing21 April 2009 - 13:12Zondagavond was ik aanwezig bij een interessant debat in De Balie, Amsterdam.

Deelnemers aan het...
Lees verder (115 woorden)

Plaza weblogWeblog RSS

Allemaal winnaars: losers!
Ronald van den Hoff - 05 March 2010 - 304x read
Wat een geweldig resultaat toch weer bij de gemeenteraadsverkiezingen! Iedereen heeft weer gewonnen...
Wat zeggen die politieke stakkers erzelf over?
Het CDA: "het resultaat viel mee...we zijn landelijk nog steeds de grootste.."
De PvdA: "het had veel slechter kunnen zijn, we zijn op de weg terug..en de grootste in..."
De overige partijen natuurlijk ook heel blij.
De SP is de enige... 
Read more (312 words)

More articles

Plaza events

Voor deze plaza zijn er momenteel geen aankomende events.
Uitgelicht door MINDZ