Diverse onderzoeken hebben het al aangetoond. Naarmate wij ouder worden, worden wij minder creatief. Mensen zoals Ken Robinson leggen dat voor een belangrijk deel bij scholen: School kills creativity (the Element). Deze week had ik echter een gesprek met iemand die zich met neuropsychologie bezighoudt. En naar aanleiding van dat gesprek kun je een hele andere conclusie trekken.

Bij kinderen tot 8- 9 jaar hebben de hersenen het vermogen om weggevallen functies over te nemen. Zo zal bij een kind waarbij de linker hersenhelft is weggevallen door bijvoorbeeld een ongeluk, de rechter hersenhelft de taalontwikkeling overnemen. Zo tot het 18de- 19de levensjaar, is het mogelijk dat de hersenen een deel van de functies van verloren gebieden overnemen. Echter, naarmate je ouder wordt, wordt het steeds meer de vraag of dit ook gaat gebeuren. In het begin van de volwassenheid (meisjes rond de 21 en jongens ongeveer 2 jaar later), dan zijn de hersenen volgroeid. Het laatste deel dat is volgroeid, zijn de prefrontale gebieden, maarmee een stuk verantwoordelijkheidsgevoel en oordeelsvermogen wordt ontwikkeld. Zodra dit heeft plaatsgevonden blijkt het vrijwel onmogelijk te zijn dat hersenen, waar wij toch maar een heel klein deel van gebruiken, nog functies van andere delen kunnen overnemen.

Een patiënt van de betreffende psycholoog, had door een ziekte een deel van de functie in zijn prefrontale gebieden verloren. Als docent kon hij nog perfect zijn kennis uitleggen en overbrengen. Hij kon echter totaal niet met situaties omgaan waarin hij een oordeel moest vormen en daarna moest handelen (hoe creatiever je bent, hoe makkelijker je met een passende oplossing komt). Studenten die door elkaar praten, buren die een fiets op de verkeerde plek zetten of zijn kinderen die ruzie maken, waren stuk voor stuk situaties waar hij niet mee uit de voeten kon. En gezien zijn leeftijd, is het niet mogelijk dat een ander deel van de hersenen deze functie overneemt. En wij mensen hebben de kennis niet hoe je de loze ruimte in de hersenen wel kan herprogrammeren.

Brengt mij tot de vraag of school wel daadwerkelijk creativiteit vermoord, of dat het fysiek zo bepaald is. Zal je met een andere opvoeding en/of educatie de hersenen langer in staat kunnen laten zijn zich te ontwikkelen? Of heeft de evolutie toch bepaald aan de hand van zaken die noodzakelijk zijn om te overleven.