De eerste Expertise, Visieblad voor Hoger OnderwijsExpertise, Visieblad voor Hoger Onderwijs van het nieuwe jaar valt binnenkort weer op de mat. Hoofdredactrice Francine ten Hoedt nodigt u van harte uit uw gedachten, hoop en visie voor het nieuwe jaar te delen..

“Oliebollen, champagne en vuurwerk zijn op. Stormen hebben de lucht schoon geblazen. Een heel schitterend, schoon nieuw jaar ligt voor ons. Ziet u het voor u? Een ongerepte, spierwitte, zachte sneeuwvlakte, zonder ook maar een voetstap? Of een helemaal lege agenda, pagina na pagina klaar om gevuld te worden?

De realiteit is anders. De meeste agenda’s van 2012 zijn in 2011 al volgeschreven. De vernieuwingen die per 1 januari 2012 ingaan, zijn in 2011, of nog eerder, bedacht. Het werk dat in december op uw bureau lag, lag er op 2 januari ook nog. In feite gaan we gewoon door met waar we vorig jaar mee bezig waren en creëren we werk dat hetzelfde is als de jaren ervoor. Of niet?

Maar stel je eens voor dat je ieder jaar op 1 januari helemaal opnieuw mag beginnen. Hoe zou u uw werk dan inrichten? Hoe zou u uw collega’s aansturen? Autoritair, charismatisch of als dienend leider? Hoe zou uw uw studenten aan het leren krijgen? Frontaal college geven over het vakgebied waar u al zoveel jaren in gespecialiseerd bent? Of misschien toch meer in dialoog, verleidend tot nieuwsgierigheid, uitdagend tot onderzoek?

Als het aan mij lag, zouden alle mensen in het hoger onderwijs weer mogen gaan doen wat ze het beste kunnen. Bestuurders met hart voor de zaak kunnen beter leiding geven dan omhooggevallen vakspecialisten, die alleen in een managementschaal naar behoren beloond konden worden. Of beroepsbestuurders die ooit in een bestuur terecht zijn gekomen en nu door het old boys and girls network steeds weer geholpen worden aan functies waar ze helemaal niet geschikt (meer) voor zijn.

Docenten zijn voor mij de ultieme verleiders. Zij prikkelen studenten met hun vakkennis en bevlogenheid om ook nieuwsgierig te raken naar hun vakgebied en meer, steeds meer te willen weten. Studeren is dan vooral het bevredigen van je nieuwsgierigheid naar een bepaald onderwerp en proberen bij te dragen aan de verdere ontwikkeling op dat vlak. Docenten hoeven voor mij geen administratieve taken te doen, dat leidt alleen maar af van hun core business: studenten tot leren aanzetten.

Secretarieel personeel doet de administratie, omdat ze nauwkeurig zijn en genieten van het sorteren en archiveren van allerlei belangrijke data. Omdat ze het prachtig vinden om de kenniswerkers te ondersteunen in hun taken. Omdat ze begrijpen hoe belangrijk hun rol is.

En de mensen die zo veelzijdig zijn, dat ze meer dan een vak aankunnen, laat die vooral de verbinding vormen tussen al die andere mensen.

Ik zou het zo machtig vinden als het competentiedenken ook echt denken in het gebruiken van kwaliteiten wordt. Geen competentieprofielen meer die uitgaan van de ideale functionaris, maar beschrijvingen van praktijksituaties. Als toetsing de vraag: hoe denk jij die situatie aan te pakken, vanuit jouw kennis, kunde en ervaring? Wat zou goed gaan, wat zou minder goed gaan? Waar denk je hulp bij nodig te hebben en van wie?

Zo spreek je mensen aan op wat ze wel kunnen, in plaats van oeverloos veel middelen te steken in het aanleren van gedrag dat niet past binnen hun kwaliteiten. Zo leren mensen om samen te werken met anderen, die heel andere kwaliteiten hebben. Zo wordt diversiteit een voorwaarde in plaats van een belemmering.

En als laatste zou ik iedereen een hersenspoeling geven, waardoor het denken in geld weggewist zou worden en vervangen zou worden door het denken in behoeften, belangen en waarde. Hoger onderwijs is geen commerciële handel. Het is een broedplaats om ideeën, ontwikkelingen en kennis voor de toekomst te genereren. Waar jongeren gestimuleerd worden om hun hersens te gebruiken om relevante vraagstukken te signaleren en oplossingsrichtingen te vinden. Een ontmoetingsplek om studenten uit te dagen om hun kwaliteiten verder te ontwikkelen en in te zetten voor onze toekomst.

En u, hoe ziet uw ideale onderwijsinstelling er uit? Gaan we die dit jaar bereiken?”

Francine ten HoedtFrancine ten Hoedt
Hoofdredacteur

Zoals altijd horen we graag wat u bezig houdt via redactie [AT] expertisevisieblad.nl