Een tijdje geleden reisde ik af naar Zaanstreek-Waterland voor een interview met Piet Weisfelt van Weisfelt & Partners. Ik had een vraag waarover ik graag met hem van gedachten wilde wisselen. Legde mijn vraag in eerste instantie aan hem voor, omdat zijn boek ‘Hoe heb ik je lief’, de workshops en opleiding die ik bij hem volgde één van de inspiratiebronnen zijn voor SingleMindz.

Alleen al mijn weg naar het gesprek toe was de moeite waard. Voelt altijd als een beetje thuiskomen: de cacaolucht in mijn neus, het industriële erfgoed langs de Zaan, ‘n flauw zonnetje en natuurlijk het Waterland. Mooi stukje Nederland en een mooie inleiding naar een gesprek over de vraag of er sprake is van een collectief fenomeen dat er momenteel in Nederland ongeveer 2.400.000 singles zijn en dat aantal de komende jaren gaat groeien naar 3.400.000 miljoen.

Piet beantwoordt die vraag met een stellig: ‘Ja’ en voegt daaraan toe: ‘Wetenschappelijk onderzocht heb ik dat niet’.

‘Ik signaleer een aantal trends in onze samenleving die volgens mij invloed hebben op ‘alleen én samen’ en de dans tussen afstand en nabijheid.’ De eerste heeft betrekking op de steeds verderstrekkende anonimisering van onze samenleving en het tempo dat hoger wordt. ‘Onze samenleving verdooft’ vertelt Piet. Ik vraag hem of hij dat nader kan toelichten. In zijn ogen lijken de persoonlijke contacten, de ontmoeting van vlees en bloed, het emotionele contact, steeds meer naar de achtergrond te verdwijnen. Deze contacten worden vervangen door contact via communicatiemiddelen. ‘Internet is er daar één van. Daarmee hebben we een grote vijver van mensen tot onze beschikking die op zoek zijn naar liefde. We zijn echter veelal zo bang om onszelf bloot te geven in het contact dat we daar niet meer voor kiezen. Vanuit deze vrees halen we uit de vijver wat van onze gading is en wat we daadwerkelijk beogen, ons verlangen naar contact, verdwijnt naar de achtergrond’.

Terwijl juist in het aftasten van elkaar we onze eigen angst leren kennen en verduren vertelt hij. Kunnen we deze gevoelservaringen niet(ver)dragen dan zullen we alles doen om onszelf af te leiden, gevoelens te ontlopen of we gaan letterlijk weg. Was dat zo’n 10 jaar geleden dan anders? vraag ik hem.

Hij denkt even na, zoekt in zijn geheugen en knikt bevestigend. Ja, we hebben met het internet de middelen tot onze beschikking om onze vrees voor contact te ontlopen. Het feit dat we nauwelijks meer de rust en tijd nemen om elkaar te leren kennen, maakt dat we in een samenleving terecht zijn gekomen die ons uitnodigt onszelf op basis van kenmerken te profileren. En dat doen we dan zowel zakelijk als privé. We delen zonder daadwerkelijk te delen, de persoonlijke ontmoeting verdwijnt uit onze focus. Ons verlangen naar contact wordt verdoofd. We vinden het vaak gemakkelijker om met elkaar te mailen en chatten dan in face to face contact te delen wat ons beweegt. Hij illustreert dat met een voorbeeld: ‘Kijk maar naar de televisie. Dat wat er aan emotie te zien is, blijft oppervlakkig,eerder inspelend op sensatiezucht dan op diepgang’. De momenten waarop hij oprechte ontroering ervaart kijkend naar de televisie zijn zeer beperkt.

Een tweede trend die hij signaleert, leidt hij af uit de workshops ‘Intimiteit en seksualiteit’ die hij geeft. Mensen weten vaak niet meer dat contact maken uit vier stappen bestaat en dat de liefde haar eigen stappen kent. Contact maken betekent dat ik: mijn aandacht richt, contact maak, het contact verdraag en mezelf ervaar in het contact en het contact zorgvuldig verbreek. Uit die ontmoeting kan de relatie groeien en dat vraagt of je elkaar nu de eerste keer ontmoet of al X jaar getrouwd bent simpelweg elke keer(weer) om contact maken en open staan voor jezelf en die ander.

‘We zijn verleerd om te ontmoeten, om nieuwsgierig te blijven naar onszelf, naar de ander en wat er in onze ontmoeting kan ontstaan ook op de momenten dat we in een relatie weer daadwerkelijk moeten zoeken om de ander in het contact te vinden en aan te raken’.

Ten derde leven we volgens Piet dan ook in een ‘kuise pornosamenleving’. We creëren in onze seksualiteit een grote openheid waarmee deze verwordt tot een gemeengoed terwijl we niet meer weten om te gaan met de intensiteit van de ontmoeting, tederheid, de aanraking. ‘Mensen weten zowel letterlijk als figuurlijk niet meer hoe het is om elkaar vast te houden’. En dat heeft weer consequenties voor de manier waarop we relaties in gaan. Dat gebeurt vanuit de tijdelijkheid weliswaar niet bewust, maar we belanden met elkaar in een seriële monogamiteit en zijn mensen soms ‘in between relations’, vergelijkbaar met zoals je ook ‘in between jobs’ kunt zijn.

De uitdaging lijkt te zijn dat we nieuwe mogelijkheden creëren waardoor mensen de gelegenheid krijgen elkaar op een gezonde manier te ontmoeten, mensen te stimuleren vanuit die ontmoeting het contact op te bouwen, zodat er uiteindelijk een relatie uit kan voortkomen, vriendschappelijk, dan wel een relatie als partners. Dat proces heeft aandacht en soms wat ondersteuning nodig.

Ons gesprek eindigt ruim een uur later waarin we hebben gelachen, van gedachten hebben gewisseld en ik Piet bedank voor het delen van zijn visie op ‘Singles…een collectief fenomeen of niet?’.

NB
Op 4 december wordt ter gelegenheid van de lancering van SingleMindz de conferentie ‘Liefde in breder perspectief’ georganiseerd. Piet Weisfelt en Mark Mieras zijn onder meer sprekers tijdens een middag die interactief wordt vormgegeven. Van 13.00 tot 17.00 uur is iedereen die liefde een warm hart toedraagt van harte welkom. In essentie immers is iedereen single: uniek en alleen en dus rest ons niet anders dan contact maken en ontmoeten.

Houd (Single)Mindz in de gaten! Binnenkort opent de inschrijving voor de conferentie.