Hoe zou u het vinden als onze nieuwe premier nog werkende aandelen in banken en multinationals zou bezitten? Jammer genoeg heeft het hoofd van onze regering zulke aandelen en toch wordt er aan haar onafhankelijkheid nauwelijks getwijfeld. Haar ja. We hadden nog een staatshoofd. Er wordt vanuit gegaan dat iemand die dik in het geld zit, deze belangen ter zijde schuift als het om het land gaat. Zou dat? En wie gelooft dat haar invloed niet zo groot is, die heeft misschien het idee dat oud-premier Balkenende een daadkrachtig persoon is. Een leider. Ik had er genoeg aan te weten dat hij iedere week langs de vorstin gaat voor een kopje thee. Daarvoor hebben we Frits Wester niet nodig om te vertellen dat hij daar de instructies krijgt voor hoe mevrouw het gehad wil hebben. Deze gesprekken blijven geheim. U mag niks weten. En als een nieuwe wet twee Kamers door is en alsnog wordt aangevochten door een burger dan is uw vorstin nog voorzitter van de Raad van State. Daarmee kan ze de laatste stuiptrekkingen van verzet begeleiden tot de eeuwige rust. Onafhankelijk voorzitter. Dat gelooft u?

We zagen onlangs ook hoe onze vorstin actief betrokken was bij de vorming van een regering. Volgens de grondwet kan de formatie ook prima zonder haar. En u herinnert zich misschien nog een keer toen dat bijna gebeurde. Bijna.
Het is de moeite waard om te kijken naar de achtergrond van ministers en staatssecretarissen. Hoe bestaat het dat Ben Knapen jarenlang bij het NRC waakt over de politiek en er vervolgens deel van uit maakt? Het hoeft niet te verwonderen dat deze man al jaren de gevestigde orde steunt. Hij mocht immers ook bijzitten bij hun exclusieve praatclub onder voorwaarde van zwijgplicht. Nee, de verbazing bestaat eruit dat er geen moeite gedaan wordt om deze dubbelfunctie te verbergen. En zo zijn er meer. Uit het vorige kabinet was het opmerkelijk dat mevrouw Cramer eerder voor TNO gedetacheerd bij Philips werkte, het bedrijf wat ze als minister hielp met het gloeilampenverbod. Dus wie weet wat voor apen er nog uit de mouw komen? Oud-ministers komen trouwens ook goed terecht. Het is me een raadsel dat Wim Kok zo snel vergeten is, die man van dat kwartje, exorbitante of exhibitionistische verrijking (kies maar) en het afschudden van ideologische veren. Getuige zijn ommezwaai als commissaris bij ING had hij die ook niet. Maak vooral zelf die analyse, zolang er vrij Internet is.

Het één en ander wordt natuurlijk allemaal mogelijk gehouden onder het toeziend oog van ons parlement, de volksvertegenwoordigers. En voelt u zich goed vertegenwoordigd? Ik heb niet eens gestemd. Op het laatste moment zag ik ervan af. Ik had een nieuwe partij gevonden die anders leek. Op het laatste moment gebeurden er dingen die ik ken van de bestaande politiek: marketing en gebrek aan bezieling. Politiek is marketing en poppenspel. Zelfs Geert Wilders hoort erbij. Pim Fortuyn niet en die is er niet meer. Vorige week ging het over het dubbele paspoort van een nieuwe staatssecretaris. Waarom vroeg niemand Wilders hoeveel hij er zelf heeft? Omdat Geert erbij hoort, net als de boef of de duivel in een elk poppenspel. Als hij er niet was dan moest ie worden uitgevonden. Parlementariërs behoren de regering te controlleren. Hoe goed gaat dat? Ik heb voor het onderwerp privacy wat kwesties van dichtbij meegemaakt: de slimme energiemeter, verplichte vingerafdrukken en gelaatsscan voor verdachten, de paspoortwet. Mijn conclusie is dat Eerste en Tweede Kamerleden slecht op de hoogte zijn van de wetten die ze goedkeuren. Zo hadden kamerleden van D66 en CDA ná het verbod op de gloeilamp spijt van hun stem. Wat hebben we daar aan? Op privacy was er hulp van buitenaf nodig om de wetstekst te laten doordringen en daarvoor zitten die 225 kamerleden er niet. De laatste Eerste Kamerzitting voor het zomerreces van 2009 werden wetten er in ras tempo door gewerkt. Het valt me verder op dat wetsteksten soms bevochten worden maar uiteindelijk meestal blijven zodra ze zijn aangenomen. Er zou nog evaluatie komen op de verplichting tot legitimatie. Nooit gebeurd. En hoe bestaat het dat minister Jan-Kees de Jager zo makkelijk z’n miljardenhulp voor Griekenland door de Kamer wist te loodsen? Nou ja Griekenland? Of Goldman-Sachs? Het lukt banken goed om onze ministers van financiën voor zich te winnen. Miljarden mag het kosten. Zou je als fietsenmaker ook kunnen aankloppen voor geld in barre tijden? Maar goed. Alleen al op privacy haak je af op de zogeheten parlementaire democratie. Dus ik stemde niet want een blanco stem is gewoon een ongeldige stem. “Wie niet stemt moet later ook niet zeuren”, beweren politici. Het opkomstpercentage is de legitmering van hun spel. Pas bij een opkomst van 30% zouden ze in hun dromen de dorpelingen in het donker met fakkels en hooivorken zien trekken, in optocht “op naar het kasteel!”. Dus laat ze eerst de kieswet aanpassen: een vakje op het stembiljet voor een blanco stem dat leidt tot meerdere lege zetels. Dan groeit de schandvlek in de Tweede Kamer een zichtbare kloof tussen burger en politiek.

En dat is slechts Den Haag. Feitelijk zijn we onderdeel van het grote Unie Europa en het democratisch gehalte mag wel duidelijk zijn. Ze hadden ons niet nodig om de Europese grondwet er door te rammen. Hoe voelde dat voor u? We kregen ministers die in een wazig proces zijn gekozen door een onbekende groep lieden. Onze vorstin zat erbij toen Van Rompuy president werd. Voor de gezelligheid natuurlijk, want ze heeft geen macht.
Deze Europese Unie bepaalt het grootste deel van de wetten waar we in Nederland mee te maken krijgen. Er wordt nog enige ruimte geboden aan Den Haag. Die maakt er dankbaar gebruik van om nog wat eigen wensen door te voeren. CDA ministers haasten zich dan erbij te zeggen “We moeten ook met Europa rekening houden”. Heel behendig met woorden. Dat was bij de slimme energiemeter te zien. En bij boerenkaasjes zie je ook een terreur aan hygiëneregels en -kosten die in Frankrijk niet bestaat. “Moet van Brussel” luidt het weer.
Het hele proces van wetgeving in Europa is bijzonder vaag. Er is het ministersoverleg, waar onze ministers zaken afspreken waar geen zicht op is. Bij mijn weten waren tot een paar weken terug onze demissionaire ministers nog vrolijk aan het door-vergaderen met hun collega’s. Namens wie? En dan zijn er de werkgroepen van onbekende samenstelling die wetsteksten klaarmaken. Hun samenstelling is onbekend, zelfs geheim. Voldoet dat aan uw definitie van democratie? Uiteindelijk wordt er soms wel, soms niet gestemd door het Europarlement, het circus Brussel-Straatsburg.
Zo worden de wetten vastgesteld. Zo werd onlangs het groene licht gegeven voor genetisch geknutselde gewassen. Dat er tot twee maal toe leden van EFSA met de genknutselaars aan het licht kwam, dat weten maar weinigen. Grote media vertellen u dat niet of er wordt ingegrepen.

De wetten die worden ingesteld, het beleid dat zo ontstaat, wie zijn die burgers die het zo willen? Draagvlak zie ik niet. En protest is mondjesmaat en onderdrukt. Een verslag van een recente demonstratie liet een fragment horen van een discussie tussen een politieman en een verslaggever, iemand die ik ken als vreedzaam. Die politieman was aan het provoceren. Er waren ook mensen opgepakt op het station, ‘omdat ze stokken hadden’ heet het. Kreeg u van de NOS mee dat die stokken in spandoeken zaten zoals dat vroeger altijd ging? In de jaren tachtig dan, want bij de Eurotop in Amsterdam werden ook betogers onrechtmatig afgevoerd (onder Wim Kok als gastheer). Wat is er over van democratie? De ceremonie van verkiezingen.

De burger die invloed wil hebben doe doet het beter anders. Om de politiek te bereiken ga ik liever naar debatten en politieke bijeenkomsten. Verder zie ik meer resultaat uit het versturen van een brief. Voor informatie kan je je beter tot het Internet wenden dan NOS of NRC. Het gaat vaak niet om wat er wél aan nieuws gebracht wordt, maar juist om wat verzwegen wordt.
En laten we niet te veel op de politiek wachten. We kunnen buiten onze bestuurders om veel sneller tot resultaten komen. Ik houd er rekening dat de situatie ons daar gauw toe gaat dwingen. Ons beleid lijkt gericht op normalisering, alles hetzelfde. Dat speelt vooral banken en multinationals in de kaart. Het grijpt in op veel aspecten van ons leven: vrijheid, gezondheid, voeding. Onze invloed kunnen we uitoefenen door te kiezen voor kleinschalig en lokaal. Stemmen met je voeten. En er is genoeg wat je zelf kunt doen door de handen uit de mouwen te steken. Kiezen kan iedere dag.