20 november , de Dag van de Rechten van het Kind en 10 december de Dag van de Rechten van de Mens op. We staan dan stil bij situaties die schrijnend en meestal ergens in een derde wereldland zijn.
In dit stuk sta ik stil bij het stille leed bij een gescheiden kind en de strijd die de ouders voeren.

De GUN-factor.
Wat maakt het zo moeilijk om na een echtscheiding als vader je kinderen een fijne moeder te gunnen en omgekeerd moeders je kinderen een fijne vader te gunnen?
De GUN-factor is hier, mijns inziens, een kernwoord.

Kinderen lijden onder de scheiding van hun ouders. Wanneer ouders de uitdaging aangaan om van het ex-gedrag over te stappen naar het ouder-gedrag, dan voorkomen ze voor hun kinderen en henzelf veel ellende.

Als je het woord “gun” neemt, dan zal eerder aan de Engelse betekenis gedacht worden. Met een “gun” schiet je dood. Het Nederlandse woord “gun”, een afgeleide van het werkwoord “gunnen”, heeft precies het tegenovergestelde als betekenis. Je “gunt” iemand een fijne vakantie.

Bij echtscheidingen kom je beide betekenissen tegen. Om de Nederlandse taal eer aan te doen vervangen we het Engelse woord “gun”in het Nederlandse woord “gum”, van uitgummen, uitvlakken.

Scheiding:
Bij de meeste scheidingen wordt helaas niet stilgestaan bij ieders eigen aandeel. Wanneer deze 2 mensen, of één van hun, tot de conclusie komen dat de relatie niet meer dàt geluk oplevert waarin ze hebben geïnvesteerd, dan komt de kans op een definitieve breuk om de hoek kijken. Wanneer men dan de moed kan opbrengen om zich af te vragen wat het eigen aandeel in het mislukken van de relatie is, dan is de kans van het elkaar blijven verwijten kleiner. De ScheidingsNavigator heeft hierin een aantal instrumenten die de scheidingsbemiddelaar kan inzetten om inzicht te krijgen in ieders beleving van hun gezamenlijk verleden en hoe men in het ex-gedrag blijft hangen.

Wijziging van ouderrollen: toe-eigenen van de kinderen
Bij een scheiding kan het niet anders of de rol als gezamenlijk ouders wordt anders. De rol die vader gaat vervullen zal een andere zijn dan die moeder gaat vervullen. De grootste fout die je kan maken is dat je de kinderen als het ware gaat toe-eigenen. Het zijn “mijn” kinderen, dus ik wil niets meer met “jou” te maken hebben. Het liefst zou je je ex uit het leven gummen, en daarbij ook de rol als mede-ouder.
Je denkt dat het uitgummen van je ex uit je leven de oplossing biedt, maar je komt er snel achter dat dit onmogelijk is.

Gummen of gunnen?
Je maakt bij je scheiding een keuze: gummen we elkaar uit of gunnen we elkaar een goed leven. Heb jij en je ex samen kinderen, dan zal iedereen het er over eens zijn dat het uitgummen van je ex niet aan te bevelen is en dat het uitgummen van een vader/moeder ronduit verwerpelijk is. Immers, als partners kun je scheiden, maar als ouders nooit!!!

Uitgummen partner:
In mijn praktijk ben ik de laatste 10 jaar het uitgummen van een voormalige partner met name bij vrouwen tegengekomen*. Zij willen, vanuit hun gekwetst zijn, het gevoel aan de kant te zijn geschoven, bij het vuil gezet te zijn, ingeruild te zijn enz., het liefst die hele relatieperiode uit hun leven wissen. Letterlijk wissen, uitgummen, ontkennen dat die persoon die hun zo veel pijn heeft gedaan ooit bestaan heeft. Vaak speelt hierbij onzekerheid over henzelf en hun verdere toekomst een belangrijke rol. Het gevolg is dan dat deze vrouwen allergisch worden voor alles wat die voormalige partner zegt, doet en uitstraalt. Ze willen niets meer met “hem” te maken hebben. Dus…willen zij ook niet dat hun kinderen contact houden met hun vader.
Argumenten als “jij betaalt de alimentatie niet op tijd”, of, “je komt niet op tijd”, of, “ik vertrouw je voor geen meter, want van de kinderen heb ik gehoord dat…..”, of, “ik wil dat jij….. of anders…….”. Deze laatste verkapte dreigementen zijn vaak succesvol, omdat hierbij de kinderen betrokken worden. Ik zou eigenlijk moeten zeggen “ingezet worden” als “wapen, als “boodschapper” of soms als “bemiddelaar”.
Deze moeders, het kunnen tegenwoordig ook vaders* zijn, belasten hun kinderen ook op meerdere gebieden. “Zeg tegen die vader van je, dat hij de volgende keer moet zorgen dat je geen vlekken op je jas krijgt”, impliceert niet alleen dat dit kind als boodschapper wordt gebruikt, maar krijgt ook een extra lading dat het kind zich erg zal aantrekken. Het kan denken dat het een grote fout heeft gemaakt om vlekken te krijgen op de kleding. Een kind kan denken dat het dus zijn schuld is en dus is het kind de oorzaak van de ruzie, misschien wel de hele scheiding. Kinderen kunnen zo anders denken dan hun ouders vermoeden en bekend is dat zij de schuld in eerste instantie bij hunzelf zoeken. Ben ik wel lief genoeg geweest; haal ik wel goed cijfers of is die onvoldoende de oorzaak van de scheiding; ik was laatst erg brutaal tegen papa, is hij daarom weggegaan? Hierover zijn boekenkasten vol geschreven en niet voor niets. Deze gevoelens vormen immers de basis van wat wij later in volwassendom neerzetten. Onze eigen relaties worden daardoor beïnvloed. Cornald Maas heeft vele ervaringsverhalen over kinderen uit gebroken gezinnen verzameld en dit is onlangs gepubliceerd met de titel “uit elkaar”.
*in het boek dat ik met collega’s aan het schrijven ben, zal ook een stuk komen over hoe mannen hiermee omgaan.

Gunnen i.p.v. gummen, ouders i.p.v. ex-partners
Nadat partners hun relatie verbreken, treedt er een natuurkracht in werking. Wanneer ieder zichzelf een goed leven “gunt”, begint dit bij het “gunnen” van een goed leven bij de ander. In oude en religieuze geschriften wordt dit heel vaak aangehaald en de meest bekende is “wat jij wilt dat jou niet geschiedt, doe dat ook een ander niet”.
Hierbij horen ook de kinderen. Gun jouw kinderen zowel een moeder àls een vader. Gun je kinderen een fijne onbezorgde jeugd, zonder dat zij last hebben van de perikelen tussen hun ouders als ex-partners.

Als je de zin hoort: “mijn ex heeft dit of dat gedaan” klinkt dat heel anders dan: “de vader/moeder van mijn kinderen heeft dit of dat gedaan”. Bij het eerste krijg je gelijk het gevoel van “oh, jee, nou volgt iets vervelend”, terwijl bij het tweede je meer het gevoel krijgt dat diegene iets positiefs wil zeggen.

De grootste stap die je na een scheiding kan maken is de stap van het ex-en gedrag naar het ouder gedrag. Je bent ten slotte gescheiden, dus zorg ook dat je dat hoofdstuk uit jullie gezamenlijke verleden op een respectvolle en eerlijke manier afsluit. Doe je dat niet, dan zul je in het volgende levenshoofdstuk over de brokstukken uit het vorige struikelen. Irritaties uit het verleden lopen dan gewoon door, maar dan veel heftiger, veel venijniger. Deze irritaties kun je vergelijken met “rode knoppen”. Het vervelende is dat beiden precies van elkaar weten welke rode knoppen ze kunnen bedienen en voorspelbaar is de reactie. Het wordt een soort rode-knoppen-mens-erger-je-niet-spel, waarvan iedereen luid roept dat hij/zij dit echt helemaal niet doet. Hoe kom je erbij, IK???? Nee, dat doe ik nooit, maar hij/zij….. enz.
Klinkt bekend nietwaar? Het ligt ten slotte nooit aan jezelf maar altijd aan die ander, want die heeft jou pijn gedaan, die heeft……enz. enz. enz.

Ooit jezelf afgevraagd hoe het voor je kinderen moet zijn om zo’n vader/moeder te hebben?
Ga eens in de schoenen van je kinderen staan en loop 10 meter. Je zult versteld staan.

Op het moment dat ieder van jullie besluit om het ex-en gedrag te stoppen, ontstaat pas de opening om je als ouderssss (dus meervoud) te kunnen gedragen en er voor jullie kinderen ….te zijn…., veiligheid te bieden, tot steun van jullie kinderen te zijn.

Een belangrijke vraag is dan ook: wat wil jij dat jouw kinderen over jou zeggen over 15 à 20 jaar?
Wil jij horen:
“mam & pap, fijn dat jullie er toen waren voor mij en niet alleen aan jullie eigen belangen hebben gedacht”, dan… doe er wat aan!
Voorkom dat jouw kinderen later kunnen zeggen: “mam/pap, ik gum die periode liever uit mijn leven. Ik heb me nog nooit zo alleen, in de steek gelaten, verlaten, zo verdrietig en ook boos gevoeld”. Het verschil zit in de twee- of driepoot (n of m).

Wat maakt het volgens jou zo moeilijk om na een echtscheiding je ex de “gun-factor” te geven?

Reacties graag naar:

Jocelyn Weimar,
Scheidingsbemiddelaar
Auteur van de ScheidingsNavigator
De Raaf 23
Culemborg
www.kwintens.nl
www.eerstdekinderen.nl