Marcel van Marrewijk

Vertrouwen in tijden van Crises

Marcel van Marrewijk - Woensdag 12 november 2008 - 16:20 - 26 X gelezenDe afgelopen decennia is de financiële wereld knap ingesprongen op trends en (technologische) ontwikkelingen zoals de globalisering, online banking, en credit cards, waardoor met name banken gestaag zijn gegroeid tot succesvolle organisaties, dankbare beleggingsobjecten en aantrekkelijke werkgevers. Nu echter ervaren we – tot ons aller schade en schande - dat de bankiers hun kerntaak hebben verkwanseld: het duurzaam beheer van het financieel stelsel. De kern van dit stelsel is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, immers iedere euro in kas bij een bank wordt wel tien keer beleend en de intrinsieke waarde van een bankbiljet is maar een fractie van het getal dat er op staat gedrukt.
De essentie van vertrouwen is dat we geloven dat de ander het gezamenlijk belang boven zijn eigen belang zal stellen. Naïef wellicht, want vertrouwen impliceert het risico op misbruik. De geschiedenis telt vele voorbeelden, maar laat ook zien dat personen en samenlevingen konden bloeien en zich ontwikkelen juist vanwege een cultuur waarin men bereid was elkaar te vertrouwen.
Elkaar vertrouwen moet men leren, het proces is weerbarstig: het komt te voet en gaat te paard. Iedere misstap is net als met ganzenborden: “gaat direct terug naar af”, maar toch begint iedereen opnieuw om alsnog al dobbelend het einddoel te behalen.
De Dalai Lama schijnt wel eens te hebben gezegd : Have faith in God, but lock your car”. We waren gewaarschuwd: woekerpolissen, gigantische topsalarissen, graaigedrag van bestuurders, megalomane fusies, miljarden fraude bij Barings en Société Générale en bonusstructuren die aanzetten tot korte termijn succesgedrag.
Zes jaar studie naar vertrouwen in organisaties is aanleiding om een set aanbevelingen te doen die behulpzaam kunnen zijn voor de aanpak van de financiële crises die ons nu allen parten speelt. Bij Research to Improve maken wij gebruik van een integrale en tegelijk fasegewijze aanpak. Voor nu schetsen we een opbouw vanaf de basis, waarbij we de diverse aspecten van vertrouwen de revue laten passeren.

In de kern – waar we het liefst ver van af blijven – sluimert existentiële angst. Als die geraakt wordt schieten we in paniek, halen we direct ons geld van de bank en creëren we de kortste weg naar de ellende die wij allen zo vrezen. In plaats daarvan horen we graag geruststellende woorden van een papa-mama figuur, zoeken we geborgenheid, handhaven we allen de illusie van het ‘warme nest’ en de vertrouwde omgeving waarin we ons zo graag koesteren. Op dit niveau spelen de rituele bezweringen van autoriteiten die ten kosten van alles paniek moeten voorkomen.

Het tweede niveau heeft betrekking op het spel der autoriteiten. Er zijn ooit regels gemaakt tussen landen en door koepelorganisaties in de financiële wereld. De regels hebben de bestaande situatie nooit voorzien, maar beter iets dan niets, dus Bos en Balkenende kapitelen de IJslandse regering om de afspraken na te komen en stellen garanties op om de spaarders te beschermen.

Het derde niveau van vertrouwen wil je op personen kunnen rekenen waarvan je afhankelijk bent: Als je in een bus stapt ga je ervan uit dat de chauffeur een rijbewijs heeft, dat chirurgen hun handen wassen en dat een vliegtuig is nagekeken en gecontroleerd door adequate, gecertificeerde monteurs. Dus banken, doe wat je behoort te doen en doe dat goed. Sterker nog, laat dat zien! Dus weg die schimmigheid en creëer een eenvoudig en transparant aanbod van bancaire en financiële producten.

Het vierde niveau van vertrouwen sluit aan op bewezen effectiviteit: wat werkt dat werkt. Maar dan hebben we wel inzicht nodig in current practices , kortom een goede monitoring, waardoor alle stakeholders, van toezichthouders tot klanten, inzage hebben in het reilen en zeilen van banken en financiële instellingen: het financieel systeem is immers van ons allemaal.

In aansluiting op de structurele interventies van de voorgaande niveaus, staat in het vijfde niveau de cultuur, en met name de hechtheid van sociale netwerken centraal. In een dergelijke sociale omgeving zijn mensen eerder bereid elkaar te vertrouwen. Dus wanneer wij ervaren en accepteren dat het financieel systeem van ons allemaal is, niemand uitgesloten, dan zal toenemend vertrouwen ontstaan wanneer wij ons beter verhouden met elkaar. Niet elkaar verketteren, verdacht maken, de schuld geven, maar ‘verbinden’, samenwerken en samen zoeken naar een oplossing. Hier heeft Nederland een voorsprong op veel andere landen, en zonder een vingertje te heffen zouden wij best het voortouw mogen nemen, andere uit te nodigen deze weg verder te verkennen. De aard van de crises vergt een grote stap, want een grote internationaal georkestreerde interventie is hard nodig.

Het meest complexe niveau van vertrouwen vergt inzicht in de dynamiek en samenhang der dingen. Daar lijken we jammer genoeg nog ver van verwijderd. Tegelijkertijd is dit inzicht nodig om een doorbraak te realiseren in het internationaal toezicht op banken en financiële instellingen. Dit mag niet veel langer het domein zijn van individuele banken en nationale regeringen en instituten. Ook al hebben we geen geweldige ervaringen met het IMF en de Wereldbank, we hebben we een mondiaal instituut nodig die het collectieve belang van ons aller financieel systeem waarborgt.

Marcel van Marrewijk
Directeur Research to Improve

Reacties (1)Reacties RSS
Ronald van den Hoff - Woensdag 12 november 2008 - 17:11Wat een mooi verhaal...ik zet een link op de Plaza voor Visiegestuurd ondernemerschap...

Reageer op dit artikel

Bij de reactie wordt nooit een e-mail adres gepubliceerd. Het wordt alleen gevraagd voor registratiedoeleinden
Ik ben lid van MINDZLogin naam:Wachtwoord:
Ik ben geen lid van MINDZNaam:E-mailadresWebsite:
Reactie:

Abonneren

Weblog RSSAbonneer je nu op deze weblog via RSS en blijf altijd op de hoogte!Hoe werkt RSS?Ik wil mij per e-mail abonneren

Hot topics

  1. 1 foto's zijn getagged met ASQ
  2. 1 foto's zijn getagged met competentie
  3. 1 foto's zijn getagged met EFQM-NL
  4. 1 foto's zijn getagged met fasegewijs bouwen aan vertrouwen
  5. 1 foto's zijn getagged met financiele crises
  6. 1 foto's zijn getagged met kwaliteit
  7. 1 foto's zijn getagged met kwaliteitsmanagement
  8. 1 foto's zijn getagged met principes
  9. 1 foto's zijn getagged met professionals
  10. 1 foto's zijn getagged met vertrouwen
=gestegen
=gedaald
=nieuw

Laatste reacties

Marcel van Marrewijk:Ha Erwin, Ik kan je reactie m.i. goed plaatsen. Het INK heeft niet voor niets de PDCA cyclus...15 dagen geledenErwin Gijzen, Quality-Target.nl:Hallo Marcel, Bedankt voor je moeite om deze samenvatting te maken. Ik ben zelf Six Sigma...15 dagen geledenChantal Klaver:Ik ben het ermee eens dat dit het profiel van een kwaliteitsprofessional zou moeten zijn. Een nadeel...54 dagen geledenRonald van den Hoff:Wat een mooi verhaal...ik zet een link op de Plaza voor Visiegestuurd ondernemerschap...56 dagen geleden

Meest gelezen

1.2.

Hoogste waardering

Welke blog artikelen zijn deze maand het hoogst gewaardeerd?

Creative Commons

Creative Commons LicentieOp dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.
Persoonlijke berichtenSysteem berichten
Er zijn ##count## ongelezen persoonlijke berichten!
MINDZ|Monitor Meldingen

Blog zonder geografische beperkingen!

Indien jij bij 'taalvoorkeur' in je persoonlijke profiel hebt aangegeven dat je meerdere talen beheerst, dan kun je jouw weblog hier in meerdere talen publiceren!

Hoe dat werkt? Heel simpel. Selecteer bij 'Taal' de taal waarin je aan het schrijven bent. Ben je klaar met je artikel in één taal, selecteer dan -wederom bij 'Taal- de volgende taal waarin je wilt publiceren en type het bericht nogmaals in die betreffende taal. Indien je alle gewenste talen hebt ingevoerd (inclusief tags) klik je op 'Volgende'.

Dus: vergroot je publiek en publiceer internationaal!

Nieuw blog bericht

Taal: Titel: Tags (komma-gescheiden): Bericht: