Ronald van den Hoff

Momenteel leg ik de laatste hand aan mijn nieuwe boek

SOCIETY3.0.
Van Zombie-economie naar Interdepente economie...

DE INLEIDING DEEL IK GRAAG MET JULLIE:

We leven in een tijdsgewricht. Daar is geen ontkomen aan. De dynamiek giert om ons heen. Wat vandaag “zeker” was is morgen weer weg. Een heuse crisis. Een falend bancair systeem met daaruit volgend een economische neergang die zijn weerga niet kent. Stilstand. File. De technologie- en sociale mobiliteit zijn daarentegen groot en ondanks de crisis lijkt onze wereld nog steeds sneller te gaan.

Het is voor ieder weldenkend mens wel duidelijk dat er een aantal zaken structureel in ons land verkeerd zijn en inmiddels al gewoon zijn ontspoort. We hebben onszelf vastgezet.
Als je in Nederland mobiliteit beziet als “automobiliteit” gaan mensen vaak meewarig glimlachen. Bewegen in de automobiel is een contradictie geworden. We staan vaker in de file dan ooit, de files worden steeds langer en duren bijna de gehele dag. Ondanks alle (vermeende) inspanningen van de overheid. Ons wegennet is een symbool voor de staat van ons land. Mooie stukken geasfalteerd, andere stukken met zichtbaar achterstallig onderhoud. Veel regels, borden, camera’s en trajectcontroles geven een illusie dat de zaak onder controle is. En duur dat het allemaal is! Het goedkoopste plan om 7 kilometer A4 snelweg aan te leggen tussen Delft en Rotterdam kost volgens de minister, zich baserend op een raming van Rijkswaterstaat uit mei 2009 €100 miljoen. Per kilometer! In september 2009 is dat alweer opgelopen tot €125 miljoen per kilometer.
Het openbaar vervoer biedt geen soelaas. Een sector, die al jaren haar identiteit kwijt is en zwalkt tussen het private ondernemerschap of het opereren als overheidsdienst, zou een toenemende vraag niet eens kunnen verwerken. Niet verder komen dan een €7 miljard kostende HI-Speed lijn en dan als overheid samen met de NS verbaasd zijn dat je er geen rendabele exploitatie van kunt maken.

Wanneer je mobiliteit uitlegt als “beweging op de woningmarkt” is het ook daar een file. Van woningzoekenden, vanwege het ontbreken van goede en betaalbare starters woningen. Van huurders die in “te goedkope” huizen zitten en zo de instroom blokkeren. Je kunt je afvragen waarom die mensen allemaal in die woning file zitten. Het antwoord is volgens mij gewoon heel simpel. Huizen zijn gewoon te duur. De bouwwereld, project ontwikkelaars, beleggers en overheid profiteren al jaren schaamteloos van de gecreëerde schaarste en staan toe dat de gemiddelde huizen bouwprijsstijging de laatste jaren meer dan 5% per jaar bedraagt. Terwijl de woningbouw productie al jaren terugloopt. Een sector met spelers als woningbouw corporaties, die zich vooral hebben beziggehouden met het oppoetsen van het eigen pluche, zelfverrijking en het kopen van hotels, buitenlandse woonwijken, eilanden en cruiseboten. Of met het spelen met beleggingsgelden op IJsland. Of met geld verduisteren. Maar ze heten nog steeds woningbouw corporaties.

Het onderwijs en de gezondheidszorg zijn ook grondig immobiel. Steggelen over capaciteit. Steggelen over vergoedingen. Over kwaliteit. Over financiering. Over budget overschrijdingen. Over marktwerking. De leerling en patiënt zijn niet eens in beeld. Het gevolg? Wachtlijsten in ziekenhuizen, ziekenhuizen die failliet gaan en dan toch weer niet omdat de overheid weer ingrijpt. Instellingen waar er door slecht management en gebrek aan leiderschap tientallen mensen jaarlijks onnodig overlijden.
En de scholen? In mijn woonplaats Zeist is al jaren geen sprake meer van een vrije schoolkeuze. Je mag blij zijn dat je kind ergens binnen de gemeente zelf naar school mag, zodat je ’s morgens niet in de uitgaande file hoeft te staan voor of achter mensen, die hun kinderen noodgedwongen naar scholen in andere gemeentes moeten brengen. Over de kwaliteit van het onderwijs mag je in dit land nooit iets zeggen. Maar wat ik in mijn directe omgeving zie stemt mij niet vrolijk.

En bij de overheid en de politiek is het helemaal in de file staan. Allemaal paarse krokodillen. De besluiteloosheid van een serie van opeenvolgende Kabinetten, die permanent vastlopen op een zelf in de regeerakkoorden veroorzaakte knelpunten. Een politiek systeem dat zichzelf heeft overleefd en waar de afstand tussen de gekozene en de kiezer nog nooit zo groot is geweest. Een niet-transparante en geld verslindende tussenlaag op provincie niveau en tenslotte het putje waar je als burgers en ondernemers het meeste mee te maken krijgt: de Gemeentelijke Overheid.

Een machteloze overheid en politiek, met in het kielzog een hele serie, in Nederland wel zo’n 3000 (!) “zelfstandige organen met een bestuurlijke taak”, die vanuit een door de overheid gecreëerde monopolie positie, inefficiënt opereren en aan niemand meer verantwoording schuldig zijn, anders dan aan collega regenten. Pensioenfondsen, Woningbouwcorporaties, Energie, Telecom- en Kabelmaatschappijen, Bedrijf- en productschappen, Kamer van Koophandels, Waterschappen, de Werkgevers- en Werknemers organisaties en vele “heffing organisaties”, zoals de Buma/Stemra’s van deze wereld. Het barst in al deze clubs van de regenten, die zonder enige schaamte de eigen positie beschermen en vooral zichzelf en elkaar verrijken. Inefficiënt opererend. Zich als casino kapitalisten gedragend en overtollige gelden niet teruggeven aan de “klant”, maar internationaal, zonder enige kennis van zaken, gaan beleggen. En zo miljarden verkwanseld hebben. Al dit soort instanties zijn maar goed in een ding: als je een begroting- of exploitatie tekort hebt, verhoog je gewoon de prijs. De consument betaald wel. En die moet daarover vooral niet zeuren.

Met als sluitstuk een Justitie apparaat, een Openbaar Ministerie en een Rechterlijke Macht, waar je bent overgeleverd aan de persoonlijke willekeur, slechte kwaliteit van onderzoek en meer schrijnende zaken. Het aantal vrijspraken stijgt de afgelopen jaren sterk vanwege de rechterlijke twijfel aan over de “als bewijs gepresenteerde zaken”. Brrrr.
En alle hulpdiensten in Nederland kunnen, ondanks een investering van ca. €1,5 miljard in het C2000 systeem nog steeds niet adequaat met elkaar communiceren. En dat duurt al meer dan 15 jaar!

De file meldingen houden niet op. De meesten van ons staan erbij en kijken ernaar. En doen niets. Zijn of voelen zich machteloos. Het lijkt wel of we iedere dag last hebben van de Gruen Transfer. Een techniek, beschreven door de Oostenrijkse architect Victor Gruen, de bedenker van de shopping-mall. Het hele ontwerp van de shopping-mall is erop gebaseerd is dat mensen na binnenkomst direct gedesoriënteerd worden, de realiteit en de tijd uit het oog verliezen en andere dingen gaan kopen dan waarvoor ze binnenkwamen. http://en.wikipedia.org/wiki/Gruen_transfer

Onze samenleving. Een armoedige shopping-mall met lege of nauwelijks gevulde schappen, met veel te duur geprijsde inferieure producten en enorme rijen voor de kassa. Met onbeleefde onverschillige werknemers. Met een heuse directie, rondrijdend in dikke auto’s, zittend op het pluche, die van het ene old-boys netwerk naar het andere rijden om de bonussen te bespreken. Want ze doen het toch zo goed!

“Waarom maak je je daar zo druk over?” wordt me vaak gevraagd. “Je kunt er toch niets aan veranderen”. Onze hersenen hebben inderdaad allerlei mechanismen ontwikkelt om niet te hoeven veranderen. We houden van patronen en wandelen er comfortabel in rond. Alleen in tijden van crisis, als er echt iets moet gebeuren, zijn we bereid te veranderen.

Maar het is nu crisis.

Een crisis van een enorme orde. Veel groter dan de zichtbare financiële crisis. Een keerpunt in onze samenleving, die nog niet iedereen ziet, maar waar iedereen mee te maken heeft.

Het huidige tijdsgewricht doet me denken aan Copernicus. Die stelde rond het jaar 1500 in zijn heliocentrische theorie dat de planeten om de zon draaiden en dat de aarde niet het middelpunt van het universum is. Veel mensen in die tijd wilden dat niet inzien, want met die gedachtegang werden de fundamentele waarden van het geloof, de wetenschap en de politieke en Koninklijke macht ondermijnd.

Mijn humaniora theorie, in de geest van Copernicus, is dat het om de mens gaat waar we als organisatie omheen draaien en dat de organisatie met de makers van een product, dienst of zelfs een samenleving niet langer leidend zijn in het proces.

Het is dus tijd om te veranderen. Radicaal het roer om te gooien. Tijd om eigen verantwoordelijkheid te nemen. Voor mij is dat iets vanzelfsprekend. Ik heb nooit geloofd in ‘je kunt er niets aan doen’. Daarom ben ik ooit ondernemer geworden: je kunt zelf weldegelijk iets doen! En dat geldt voor iedereen. Je kunt allemaal iets ondernemen en eigen verantwoordelijkheid nemen. Vertrouwen hebben in jezelf en daarmee in het proces, want waar de veranderingen precies toe leiden is onzeker.

De Chaos Theorie maakt het ons niet gemakkelijk. We kunnen de uitslag van onze veranderingen niet voorspellen, want elk stapje verder in de tijd levert een steeds grotere onzekerheid in de uitkomst op, waarmee de oplossingen of het beeld van waar we naar toegaan redelijk onvoorspelbaar zijn geworden. Het is dus eng voor de mensen om te veranderen, we houden liever vast aan onze (schijn)zekerheden. En dat terwijl ons maatschappelijke en economische systeem als een kaartenhuis in elkaar is gezakt.

Tijdens een bijeenkomst op Nijenrode liet K.C. Prahalad, voor mij een van de beste managementdenkers ter wereld, een filmpje zien dat op YouTube de ronde doet: twee mensen staan op een roltrap op weg naar boven. De roltrap komt plotseling tot stilstand. De twee stilstaande roltrap-reizigers weten niets anders te verzinnen dan om hulp te roepen en elkaar te verzekeren dat er snel wel iemand te hulp zal komen.

Een prachtig symbool van deze tijd: het vanzelfsprekend omhoog bewegen van de economie. Meeliften op het bekende en geëffende pad en eigen succes claimen. Denken dat alles vanzelf wel goed komt en zelf niets wezenlijks doen of ondernemen om bij te dragen aan een verantwoorde economische- en maatschappelijke waardecreatie. In het filmpje gaan beide roltrap-reizigers vervolgens eerst klagen over anderen. Over het onderhoud. Over het feit dat er gewoon meerdere roltrappen hadden moeten zijn. Ze gaan elkaar machteloos aankijken, maar willen die machteloosheid niet toegeven. Laat staan dat ze zich afvragen: “wat moeten we doen nu die roltrap stilstaat”.

Het antwoord is kinderlijk eenvoudig. Als de roltrap stilstaat ga je gewoon zelf lopen. Neem je het heft in eigen handen. Mobiliseer jezelf! Ja, veranderen is soms eng, zeker als je een comfortabele plek op het pluche hebt gevonden. Veranderen kan pijn doen, zolang je alleen maar kijkt naar wat er te verliezen is en niet kijkt naar wat er te winnen valt. Maar er valt zoveel te winnen.

Vanuit de historie kijk ik in dit boek vooruit. Hoe kan het anders? Of zelfs hoe moet het anders, want als we op gelijke voet doorgaan, glijdt Nederland en Europa nog verder af. Wat kunnen we anders doen? En waarom is het ook leuk en gemakkelijk om het anders te doen? Dat zijn de onderwerpen die ik aan bod wil laten komen. Onze wereld al sterk aan het veranderen en er gebeuren al heel veel mooie dingen. Alleen om die mooie dingen te laten groeien, moet er op sommige vlakken flink gesnoeid worden.

Wat is er aan het groeien dan? Als je goed om je heenkijkt, zie je dat er een groeiende groep mensen is, die het anders doet. Parallel aan onze fysieke werkelijkheid is er een nieuwe wereld ontstaan, waar iedere dag waarde wordt gecreëerd. Vaak zonder dat er tegenover die waarcreatie direct een geldelijke beloning staat. Het is een wereld waar mensen samenwerken in een vaak niet vooraf gedefinieerde samenstelling. En ze delen, delen en delen. In die wereld begrijpt men dat delen vermenigvuldigen is. In die wereld heeft een omkering in het denken plaatsgevonden en die blijkt heel veel op te leveren. Waarde en zelfs levensgeluk. Waar die wereld is? Overal. Maar vooral te vinden dankzij het internet. Het is de wereld van de (virtuele) sociale netwerken. En dat lijkt voor velen een vreemde en vooral hele snelle wereld. Maar dat geldt niet voor de mensen die al op de trein gesprongen zijn:

Wanneer je naar een trein kijkt die voorbij komt gaat ie erg snel, maar als je zelf in die trein zit valt het opeens allemaal reuze mee. Dan is die trein zelfs een rustpunt. Een plek voor bezinning. Een plek om andere mensen te ontmoeten, een gesprek aan te gaan, en te luisteren naar de verhalen van die andere mensen.

Dat is ook het geval met deze virtuele sociale netwerken. Plekken op internet waar “gelijkgestemden” elkaar vinden. Als buitenstaander vaak onbegrijpelijk en daardoor onderschat. Voor deelnemers aan deze netwerken gaat letterlijk de wereld open, barst het er van de ideeën, kennis en heel veel geweldige mensen. Geld is hier niet altijd de belangrijkste drijfveer en er is een zekere mondiale ethiek en –ongeschreven- gedragscode. Waarover veel gediscussieerd wordt en men, heel belangrijk voor mij, veel eigen verantwoordelijkheid laat zien.

De kracht van sociale netwerken groeit enorm. Na het zich “aan elkaar verbinden” is het delen ontstaan. Er wordt ongegeneerd kennis en ervaringen gedeeld over allerlei producten en diensten, zonder dat je dit als buitenstaander merkt. Als vervolg zie je nu nieuwe vormen van samenwerking ontstaan. Dat kunnen groepen van mensen zijn die als projectgroep of kennisgroep opereren, maar er zijn ook groepen met een commerciële doelstelling: die kopen gezamenlijk producten in of verkopen hun (groeps)diensten. Sociale netwerken zijn de machtcentra van morgen. Misschien zelfs al wel die van vandaag! Het is de organisatie3.0. Als overheid, ondernemer, dienstverlener of fabrikant is het zaak je in deze wereld te begeven.
De oude-systeem wereld, althans de redbare stukken, dienen we te verbinden met deze nieuwe krachtscentra. Daar ligt voor mij de sleutel tot de nieuwe waardecreatie. Die nieuwe waardecreatie gaat ons uit de huidige crisis halen. We groeien met horten en stoten naar de Interdepente Economie, waarbij de oude economische schaarste wordt omgezet in overvloed. Daar hebben we een ander democratisch model bij nodig. Daarin gaan we op een andere wijze met elkaar werken. Nieuw werken. En dat doen we binnen open en platte organisatie structuren. Netwerk organisaties die in balans zijn met hun omgeving en daardoor duurzaam opereren.

We zien dat er steeds meer sociale software wordt ontwikkeld, die dat allemaal mogelijk maakt. Individuen kunnen zich op het internet zelf organiseren, profileren en contact maken met gelijkgestemden. Er kunnen groepen geformeerd worden, waarbinnen men beschikt over een scala van handige toepassingen, zoals blogs, fora, wiki’s, Q&A’s. Bijeenkomsten kunnen er snel gepand worden en er is complete event-software , zodat je bijeenkomsten op het web kunt publiceren en deelnemers zich kunnen laten registreren en betalen. De platformen worden meertalig, want de wereld is nu eenmaal ons speelveld geworden. Groepen kunnen er gaan samenwerken en fuseren, maar ook organisch groeien. Interne- en externe communicatie, van twitteren tot skypen, en de verbinding met andere netwerken completeren het geheel. Die software is toegankelijk via het internet. Niet meer investeren in hard- en software, maar abonneren en zo alleen nog maar betalen voor het gebruik. “Toegang” wordt hiermee belangrijker dan “bezit”.

Arbeid daarentegen, wordt schaars. Er is een enorme mismatch tussen wat deze nieuwe wereld aan competenties bij co-creatoren, de nieuwe werkers, nodig heeft en het huidige aanbod van werknemers op de arbeidsmarkt. Ook de vergrijzing slaat hard toe. Vanaf 2010 gaan er jaarlijks 10.000-den mensen het arbeidsproces uit. Een stijgende stroom mensen begrijpt dat het werken voor een baas lang niet meer die vanzelfsprekende zekerheid van vroeger betekent. Die beginnen dus voor zichzelf. We noemen ze Zelfstandigen zonder Personeel, ik noem ze liever Zelfstandige Professionals, ZP’ers of Free Agents, zoals ze internationaal genoemd worden.

De overblijvende werkende mensen van vandaag en morgen, Free Agents of ZP’ers , gedetacheerden en de meer klassieke werknemers zijn op elkaar aangewezen. Het sociale virtuele netwerk is dan als het mobiele cement van de nieuwe waardecreatie. Want ZP’ers of Free Agents, willen nog wel met elkaar en u werken, maar niet meer in een vast dienstverband. Of werken tegelijkertijd in verschillende teams voor verschillende opdrachtgevers. Of brengen het ene moment kennis in als expert en op het andere moment deelt men ervaringen als klant.

Nieuwe waarde creatie ontstaat hier door de mobiliteit van mensen, kennis en energie. Mensen, die vanuit hun sociale netwerkstructuren eenzelfde doel nastreven. Kennis die gedeeld wordt, waardoor er nieuwe kennis ontstaat. Energie en zingeving, die hiermee gepaard gaan, maken van de “pluchen mensch” weer een gewaardeerd lid van de nieuwe stam. Een stam, die op zijn beurt weer een onderdeel is van een samenleving waarin het weer prettig vertoeven is. Voor iedereen. Waar ook ter wereld. Bij ons thuis en ver weg. The personal is global. Het is een nieuw evangelie, een hele mooie boodschap.

Dat is hard nodig, want zoals eerder betoogd toont ons tijdsgewricht aan dat de oude systemen, organisatie structuren en productie- en marketing methodieken niet meer werken. Wie wil overleven, zowel in economische – als in maatschappelijke zin, dient de nieuwe manier van waardecreatie te omarmen.

U en ik zullen weer moeten leren lopen. Met vallen en opstaan leren nadenken over fundamentele veranderingen in onze samenleving. Met nieuwe economische waarden leren omgaan. Op een nieuwe manier tegen onze maatschappelijke problemen aan te kijken. Eigenlijk moeten we op een andere manier leren met elkaar om te gaan, samen te leven en samen te delen.

Hoe leer je van die mobiliteit te houden? Dat is volgens mij de echte mobiliteitsvraag die we ons nu aan het begin van onze 21ste Eeuw moeten stellen.

Profiel weblog

Allemaal losers of toch winnaars?

Ronald van den Hoff - 13 March 2010 - 378x read

Zo, dat ruimt lekker op!
Kant weg...neemt verantwoordelijkheid voor verkiezingsverlies.
Eurlings weg....liever Burgemeester van Maastricht worden dan in het kielzog van Balkenende mee moeten gaan in de teloorgang...niet verantwoordelijk willen zijn voor het NIET naar huissturen van JP.
Bos weg..liever de nieuwe baas van de Nederlandse Bank worden, dan verantwoordlijk zijn voor het niet afnemende... Read more (243 words)

Allemaal winnaars: losers! - Krachtbron van een lerende organisatie: top-boek! - Onderzoek toont aan: downloadverbod zal industrie niet helpen - Grijze haren... - Rekeningrijden, de OV chipkaart en de Seats2meet.com expansie.

Uitgelicht door MINDZ

Services Privacy Terms of Use In The Press Contact

Profiel weblog

More articles