Onlangs gaf ik weer eens mijn workshop 'Helder en pakkend schrijven kun je zelf'. Steeds weer opnieuw valt me op dat deelnemers vooral worstelen met ideeën over 'echt schrijven'. En steeds weer opnieuw laat ik ze ervaren dat die ideeën hen onnodig blokkeren bij het schrijven.

Laat links liggen
Of het nu gaat om het schrijven een blog, een beleidstekst of wervende tekst voor je workshop. Zelfs ambities om een boek te schrijven, worden door blokkerende opvattingen over schrijven de kop ingedrukt. Dat is nergens voor nodig. In alle gevallen is het het belangrijkst dat je vooral schrijft, schrijft en nog eens schrijft. En die ideeën links laat liggen.

Ik noem die ideeën, opvattingen, overtuigingen, belemmerende gedachten je kritische stem. Je kunt hem ook je perfectionistische stem noemen. Hoe het ook zij, die stem geven we een almachtige positie. Stoot die stem van zijn positie! Dat lijkt erg simpel, maar het is niet per se gemakkelijk om te doen.

Onderzoek
Het helpt je om die stem wat nader te onderzoeken. Zodat je ook kunt ontdekken welke strategie je kunt gebruiken om 'm een toontje lager te laten zingen. En, belangrijker, om vrijelijk te kunnen schrijven. Die stem is gemakkelijk te herkennen. Aan de taal en de toon. Voorbeelden zijn:

'Ik kan niet (schrijven, duidelijk maken wat ik wil zeggen, de hoofdzaken van de bijzaken onderscheiden…)'
'Ik ben niet goed in (Nederlands, spelling, foutloos idioom, ritme…)'
'Wie ben ik om (te denken dat ik kans schrijven, anderen iets te vertellen heb…)'
'Ik weet te weinig (van spelling, idioom, opbouw van teksten, alinea-indeling, het onderwerp…)'
'Ik weet niets van (interpunctie, van schrijven, van literatuur, van…)'
'Ik ben nog niet (goed genoeg om naar een plot toe te kunnen schrijven, zover dat ik …)'

Elimineer
Maak een lijstje van ‘argumenten’ van jouw stem. Geef je stem ook een naam. Bijvoorbeeld: kritische Karin, bedilzuchtige Bert, perfecte Petra. Misschien kun je die stem ook een persoonlijkheid geven? Wat telt is dat je in de gaten krijgt dat die stem tegen (in) je spreekt.

Zodra je die stem gewaar wordt, richt je je aandacht op iets anders.

Tweede viool
Misschien heb je al ontdekt dat die stem – de mijne heet kritische Karin – graag de plaats van de eerste viool inneemt. Of liever gezegd, dat jij hem die positie geeft. Maar die stem is meer op zijn plaats in de positie van tweede viool. Wel heel belangrijk dus, maar niet de eerste viool.

Zodra de tweede viool de eerste overstemt, gaat het samenspel kraken, schuren. De tweede viool heeft een ondersteunende rol. Richt je aandacht op hetgeen je wilt schrijven. Die stem is de eerste viool. Schrijf, schrijf, schrijf. Let niet op taal- en spelfouten, alinea-indeling en wat dies meer zij. (Je kritische stem in onmiddellijk bereid je hierbij te helpen ;-))

Het gaat erom dat je een keur aan zinnen op papier (in je computerscherm) krijgt. Schrijven is namelijk pas in tweede instantie vakmanschap. En als je daaraan toe bent, pak je er een publicatie als De Schrijfwijzer bij of je vraagt hulp aan iemand die de nodige ervaring met schrijven heeft.

Succes! Saron Petronilia