Vera Vandervesse

Kankerl... - Wat zegt u?

Vera Vandervesse - Wednesday 23 June 2010 - 14:39 - 354 x read
Mijn vriendin vroeg me of de actie, Rilax, Kanker verziekt je taal!! iets was om op deze plaza te zetten. Daar moest ik even over nadenken. Want ja, het woord 'kanker' is en blijft toch nog steeds een beladen woord. Als je iemand kent die getroffen is door de ziekte kanker, krijgt zo'n woord een hele andere betekenis.

18 jaar geleden kwam ik voor het eerst in aanraking met het woord kanker. Niet met de betekenis van een ziekte - dat wist ik natuurlijk wel - maar als scheldwoord. Nog nooit eerder had ik dit meegemaakt en gehoord. Het klonk ontzettend grof.

En waar heb ik dit voor het eerst gehoord? In Nederland. De eerste jaren werken in NL waren tropenjaren - confronterend... een cultuurschock.
Werknemers die de directeur met zijn voornaam noemde, "je" ipv "u", jeans dragen op het werk, vrouwen hebben één recht en dat was het aanrecht... maar het ergste vond ik de scheldnamen die werden gebruikt. Het woord 'kankerl**er werd er regelmatig gebruikt als iets niet ging zoals het hoorde. Kortom, bij frustratie was het een voor de hand liggend woord om te gebruiken.

Het eerste jaar kwam ik vaak met tranen van mijn werk. Dat kon niet zo verder, dacht ik. Of ik krijg een zenuwinzinking of ik ga hun taal leren.

Dat laatste heb ik geprobeerd maar is gelukkig mislukt. Na één poging van mij kreeg ik te horen dat als ik het woord kankerl**er wilde gebruiken dat het dan ook goed moest overkomen. En dat kwam het niet.. goed overkomen. Mijn zachte Vlaamse taal was te soft.

Ik vraag me dan of hoe zoiets is ontstaan om een woord als kanker te gebruiken als scheldwoord.
Onbeschoft vind ik het. En daarbij kwetst men mensen die te maken krijgen met deze vreselijke ziekte.

Ik hoorde het toen volwassen zeggen op het werk. Mijn vriendin ergert er zich groen en blauw aan als ze jongeren op het plantsoen horen schelden.
Welk voorbeeld wordt er gegeven aan de jongeren?

Daarom vind ik deze actie van Richelle Laurijsen ook de moeite waard om te laten zien. Richelle is vorig jaar overleden maar haar actie blijft nog steeds hard nodig.

De actie
Kanker. Moet je je indenken dat je het krijgt. Je wordt kaal en kotsmisselijk van de medicijnen. Hondsmoe. Je mist een arm of een been omdat de kanker dat heeft opgevreten. En straks missen we je.
Voor Richelle en haar ouders is het werkelijkheid. Zij gaat dood aan kanker. Daar valt niks meer aan te doen. En nog zijn er mensen die het woord kanker heel anders gebruiken. In bijna elk zinnetje dat ze zeggen. Of als scheldwoord. Richelle ergert zich er dood aan. En zij niet alleen. Dus: STOP ermee. Nu. Kanker verziekt je taal!

RiLaX betekent: Richelle Laurijsen zegt ˜STOP. Al sinds ze kleuter was, heeft ze een bijzonder gevoel voor recht en onrecht. Voor wat ok is en wat niet. Verdriet van anderen kan ze moeilijk aanzien; op de kleuterschool troostte ze ieder huilend kind.

Richelle heeft altijd een hekel gehad aan het schelden met het woord ˜kanker.
Vooral toen ze zelf ziek werd, viel het haar op hoe vaak mensen het doen en hoe kwetsend dat kan zijn. Niet alleen voor iemand die kanker heeft, maar ook voor iedereen die familie, een vriend of een kennis heeft met kanker. Of iemand die aan kanker is doodgegaan.

Daarom is ze begonnen met deze actie. Het woord ˜kanker moet verdwijnen als scheldwoord. Om te beginnen op haar eigen school. En uiteindelijk overal. We hebben het zelf in de hand. Jij kunt vandaag beginnen!

Meer lezen over deze actie, kijk dan verder op Rilax, Kanker verziekt je taal!!






Latest Change by: Vera Vandervesse on Wednesday 23 June 2010 - 14:42

Comments

Hems Zwier
Hems Zwier -  (2010-06-23 18:32)
 125 procent eens met het statement in jouw blog! Ik ken het verhaal van Richelle en zag ooit haar aangrijpende verhaal op televisie. Natuurlijk is Mindz een plek waar dit blog past! Juist zou ik zeggen;-) Laten we beginnen met de homepage van Mindz! Licht ik je  bij deze uit!
Marc Selman
Marc Selman -  (2010-06-24 21:29)
Ik ben het wel met je eens. Het is inderdaad een vervelend woord om te horen. Aan de andere kant vind ik het wel opvallend hoe sommige mensen het zich aantrekken alsof het ook echt om de betekenis als ziekte gaat. Wanneer mensen woorden als: godverdomme, tering, tyfus of kanker gebruiken bedoelen ze vrijwel nooit de letterlijke betekenis. Maar toch voelen sommige gelovigen zich bijvoorbeeld enorm aangesproken wanneer iemand ergens boos over is en scheld met godverdomme, terwijl het (over het algemeen) nooit persoonlijk bedoeld is. Hetzelfde geld voor de andere vermelde woorden maar ook woorden als eikel en lul etc. Andere scheldwoorden die vaak als onschuldig gebruikt worden zoals domkop, sukkel en dwaas zijn daarentegen wel persoonlijk.

Zoals in meerdere wetenschappelijke studies aangetoond is, kan schelden stress verminderen, pijn verlagen en ontladen. Probleem is alleen dat mensen schelden met de woorden waarmee ze bekend zijn. Niemand gaat ineens schelden met: scheurbuik of een ander ongebruikt woord.
Ik scheld zelf ook wel eens en merk dat mijn woordkeuze beinvloed wordt door de mensen waar ik mee omga. Het zou mij niks verbazen dat als ik met bepaalde jongeren om zou gaan ik wellicht ook zonder betekenis het woord kanker zou kunnen gebruiken.

Mijn punt is dus dat ik denk dat het woord net als elk ander scheldwoord viraal verspreid maar over het algemeen niks met de ziekte te maken heeft.
Hems Zwier
Hems Zwier -  (2010-06-25 06:57)
 @Marc Ja, ik begrijp jouw punt. Vaak bedoelen mensen er verder niets mee. Maar het gaat hier niet zozeer om de zender als wel over de ontvanger. Hoe komt het daar binnen. Voorstel?! Scheld voortaan als het echt moet alleen nog maar met groenten. Ooit leverde dat met een aantal kids hilarische taferelen op. Je zal maar voor bosui, krop sla of wortel worden uitgescholden;-)
Toin Pijnenburg
Toin Pijnenburg -  (2010-06-25 19:18)
 Schelden!?

Ik ben in Rotterdam opgegroeid en wist eigenlijk niet anders dan dat schelden een spraakwater was van ziektes. Vaak ook nog in combinatie met elkaar "Krijg lekker de ratteteringtouwtyfusachterjelinkerharklep dan kun je klepperen" Afijn. Ik wist niet beter.

Toen ik naar Den Bosch verhuisde als jochie van 12 schrok ik me helemaal het apenzuur toen ik daar het schelden hoorde. Het kwam echt dubbel bij me binnen. Lichaamsdelen en GVD. Op mijn beurt kreeg ik ook wel terug dat ik wel heel erg grof in mijn mond was. Die verwensingen met ziektes was heel erg.
Afijn. Langzaam begon ik te wennen aan mijn nieuwe scheld woordenschat.

- Nog even over het softe Belgie: In Antwerpen toch ook echt wel stevige scheldpartijen gehoord hoor - 

Nu even over het schelden met kanker. Een rot ziekte en hard om te gebruiken als scheldwoord.

Ik snap het zo goed en ik doe het zelf - denk ik - vrijwel niet. Ik hoef echter maar weer eens in Rotjeknor te zijn en het komt bij mij erg gemakkelijk boven. Schelden heeft ook vast een sterk onderbewust deel.

Ondertussen onderschrijf ik de actie graag. Maar of het me echt lukt? Ik ga mijn best doen.
Mariska
Mariska -  (2010-07-15 11:06)
 Vera, ik reageer wat laat. Het artikel raakte me. Ook omdat je me hebt verteld over je zieke vriendin. Taal kan onnodig kwetsen. Ik  ondersteun van harte deze actie. -  Mariska

Comment on this article

Subscribe via email

Follow the comments of this article by email:

Most read

Which blogs posts this month are most read?

Wil jij ergens bijhoren? Vera Vandervesse
01/02/2012 15:59:00 - 102 x read(s) - 1 replies(s)

Highest rated

Which blogs posts this month are the highest rated?

Most comments

Which blog posts are the most discussed?

Wil jij ergens bijhoren? Vera Vandervesse
01/02/2012 15:59:00 - 102 x read(s) - 1 replies(s)