Sta je er wel eens bij stil hoe krachtig taal is? Vaak gebruik je taal heel onbewust. Meestal rollen de woorden vanzelf je mond uit voordat je goed over ze nagedacht hebt. Dat is natuurlijk prima en komt de ‘flow’ van je gesprekken zeker ten goede. Maar soms is het handig om je bewust te zijn van de mogelijkheden die taal je biedt.

Ga maar eens bij jezelf na wat het effect op je is als iemand positieve taal tegen je gebruikt, als iemand je bijvoorbeeld de hemel in prijst. De kans is groot dat je even op wolken loopt. Maar het omgekeerde geldt ook. Met negatieve taal kan iemand je de grond in boren.

Met taal kun je wonderen verrichten. Maar je kunt met taal ook heel goed de plank misslaan. Dat heb je wellicht zelf ook wel eens ervaren. Dat je iets grappigs wilt zeggen, maar dat de grap helemaal niet binnenkomt bij je gehoor. Dan sla je met je taal een modderfiguur. Sta je als het ware in je hemd. Taal is dus een heel krachtig middel waar je veel meer bewust gebruik van kunt maken.

Weet je wat het mooie is van taal? Dat je het altijd bij je hebt. Je hebt het continue tot je beschikking. Hoewel, taal kan ook tekort schieten. Je kunt met stomheid geslagen zijn en dan is er even geen taal of de uitdrukking ‘ik heb er geen woorden voor’. Het bewust gebruiken van geen taal ‘een stilte laten vallen’ kan ook een groot effect hebben. Test het uit en verwonder je over het effect!

Taal als cognitieve vaardigheid is waarschijnlijk ooit ontstaan om bepaalde problemen op te lossen, zoals het vinden van voedsel of onderdak. Inmiddels is taal een container begrip. Taal heeft een positieve en een negatieve variant. Positieve taal is bijvoorbeeld geruststellende taal, ik-taal, bemoedigende taal, begrijpende taal enz. Agressieve taal, schuttingtaal, jij-taal, discriminerende taal etc. hoort tot negatieve taal. En dan heb je nog gebarentaal en non-verbale taal die zowel positief als negatief kan zijn.

Taal is een uiterst effectief communicatiemiddel. Een communicatiemiddel waar veel meer uit te halen is dan nu vaak gebeurt. Misschien geldt dat ook voor jou. Dat een bepaalde taalsoort je in een bepaalde situatie verder kan helpen.

Om het makkelijk voor je te maken, geef ik je vijf tips.

1. Word je bewust van het effect van taal op jezelf

Welke taal maakt je blij? Van welke taal word je verdrietig of door welke taal word je boos? Van wat voor taal krijg je een positief of juist een negatief gevoel? Breng de verschillende soorten taal en het effect daarvan op jezelf in kaart.

2. Onderzoek het effect van taal bij de ander

Zowel als jij iets tegen een ander zegt, en als anderen iets zeggen. Welke gezichtsuitdrukking zie je bij de ander als er iets gezegd is? Heeft de taal de ander blij gemaakt? Kijkt de ander bedenkelijk, boos of aangedaan? Of kijkt de ander misschien met een blik van ‘ik begrijp niet waar het over gaat’?

3. Ontdek taalpatronen!

Als je er bij stil staat, zie je heel snel de taalpatronen tussen mensen ontstaan. Of het nu gaat om een werksituatie of om een privé situatie, patronen ontstaan. Er is overigens niets mis aan taalpatronen als deze effectief zijn. Maar als het om ineffectieve taalpatronen gaat, dan kan de volgende stap je heel goed helpen.

4. Doorbreek het taalpatroon!

Onderzoek wat voor taal er in een bepaalde situatie nodig is. Welke taal zou die situatie verder helpen? Gaat het om bemoedigende taal? Of juist om geruststellende taal? Of is er misschien overtuigende taal nodig? Zet de taal in waarvan je in die situatie het meeste effect verwacht.

5. Experimenteer en speel met taal

Kijk of je het verwachte effect bereikt. Zo ja, dan prima. Zo nee, zet dan andere taal in!

Wat zijn jouw ervaringen met ‘sturen met taal’? Hier kun je terecht voor je reactie of je vraag.