Als je baas of collega je vraagt: "Zullen we je werk en onze samenwerking evalueren?", wat voel je dan? Zie je ernaar uit of slaat de schrik je om het hart?

Feedback ontvangen is iets dat velen van ons heel moeilijk vinden. Het voelt al snel een aanval op onze persoon. En dan kunnen we het gevoel hebben dat we als mens niet goed genoeg zijn. Als opmerkingen zo sterk kunnen binnenkomen, is dat vaak terug te voeren op onzekerheid.

Eerst dus iets over die onzekerheid. Ik herken dat zelf ook goed. Inmiddels heb ik het vrijwel overwonnen en steekt het nog maar heel af en toe de kop op, bijvoorbeeld als ik moe ben of minder goed in mijn vel zit. Worstel je met onzekerheid, dan wil ik je zeker adviseren om daarmee aan de slag te gaan. Ik kan uit eigen ervaring vertellen dat het je erg veel oplevert als je dat doet.

Hoe ga je nu op een constructieve manier met feedback om? Er is geen 'beste' manier. Het gaat er bij feedback ontvangen vooral om dat je gaat voelen, gaat begrijpen wat er achter de woorden van de feedback-gever zit. Wat wil hij/zij je zeggen en wat moet jij ermee?

• Wat allereerst belangrijk is, is dat je jezelf aanleert afstand te houden tot de feedback die je ontvangt. Probeer uit de emotie te blijven. Stap als het ware even uit jezelf, in de rol van beschouwer. “Oké, wat gebeurt hier?” Het kan helpen om daarbij ook letterlijk even een stap opzij te zetten.
• Besef dat de feedback van de ander, de feedback vanuit de ander is. Het is iets wat de ander ervaart en aan jou teruggeeft. Dat hóeft niet waar te zijn. Of misschien is het maar gedeeltelijk waar. Zelden helemaal. Zoek dat dus eerst uit.
• Vraag je af: “Met welke bedoeling wordt dit gezegd? Is het uit liefde of zorg (ook al komt het er misschien behoorlijk beroerd uit)? Is het bedoeld om mij op te bouwen? Om mijn werk te verbeteren? Onze relatie te versterken?” Als het níet bedoeld is om jou op te bouwen, maar om je áf te breken, laat het dan voor wat het is. Laat het bij de ander. Hoe moeilijk dat ook kan zijn. Je hoeft niet per se met alle opmerkingen iets te doen. Zeker niet als ze niet vanuit een oprecht hart gemaakt worden. Moet je er toch iets mee, omdat je in een afhankelijkheidsrelatie zit, bijvoorbeeld op je werk, dan kun je ook zeggen: “Oké, ik heb je gehoord, ik denk erover na.” Dat geeft je tijd om te bedenken wat je ermee gaat doen.
• Is het oprecht bedoeld, vraag je dan af “Waarover gaat het precies?” Begrijp je eigenlijk niet goed waar de ander het over heeft, vraag dan een toelichting of een concreet voorbeeld. Vraag dus dóor. “Wat bedoel je precies? Kun je een voorbeeld geven?”Bespreek het vervolgens. “Oké, jij hebt het gevoel dat ik mij niet volledig heb ingezet tijdens ons project. Hoe had ik dat anders kunnen doen?” Of: “Wat heb je gemist? Wat had je nog meer van me verwacht?”
• Pas nu heb je het complete plaatje en kun je je afvragen: “Wat kan ik hiermee? Herken ik het? Vind ik de opmerking terecht? Wil ik er iets mee?”
• Ben je het ermee eens, zeg dat dan ook en vertel erbij wat je ermee zult doen. Bijvoorbeeld: “Ik heb kennelijk niet goed begrepen wat mijn rol eigenlijk moest zijn. Laten we bij het volgende project vooraf overleggen wat je van mij verwacht en wat ik je kan bieden. Zodat we weten wat we aan elkaar hebben.” Ben je het niet eens met de feedback, zeg dat dan ook: “Ik heb gehoord wat je zei en ik ben het niet met je eens. De reden is...”

Als je feedback krijgt, is het dus het belangrijkst dat je het nog even buiten jezelf houdt, om er als het ware 'van buitenaf' naar te kunnen kijken. Lukt het je om het zo aan te pakken, dan is de kans het grootst dat je de feedback werkelijk op waarde schat en ervan leert wat je ervan kunt leren. Zodat het een cadeautje wordt, in plaats van iets om bang voor te zijn.

Voel je toch dat het je persoonlijk erg raakt, benoem dat dan en kijk of je het gesprek bijvoorbeeld even kunt uitstellen, tot je je rustiger voelt. Maar let op: wacht niet te lang, anders geef je jezelf teveel gelegenheid om je druk te maken in de tussentijd. Ga bv. naar het toilet, haal even diep adem, bedenk wat er speelt, besef wie je bent (in de ogen van God (als je gelooft) en je geliefden), neem afstand en ga dan terug naar de ander om het uit te praten.

Succes!