Dat ken je vast: dat je verrast wordt door de reactie van een ander. Dat hij of zij heel anders reageert dan jij zou doen, zich over iets opwindt dat jij nauwelijks de moeite waard vindt. Of andersom: zich totaal niet druk maakt over iets wat jij heel belangrijk vindt. Of jouw steengoede voorstel tot je ontsteltenis naar de prullenbak verwijst.

In mijn coaching maak ik graag gebruik van een communicatiemodel dat op een mooie manier laat zien wat er nu eigenlijk in ons hoofd gebeurt als wij gebeurtenissen om ons heen waarnemen, als we informatie tot ons nemen en verwerken en als we communiceren met anderen.

Onderzoekers stelden vast dat wij via onze zintuigen -waarmee we zien, horen, voelen, proeven, ruiken- miljoenen prikkels per seconde krijgen. Voorbeeld: je maakt een wandelingetje. Je loopt op straat en hoort allerlei geluiden: auto's, vogels, het ruisen van de bomen, een grasmaaier, spelende kinderen. Ondertussen zie je van alles: huizen, mensen, diezelfde auto's, fietsers, kauwgom op de stoep, troep op straat. Je ruikt allerlei geuren, zeker als het etenstijd is. Je proeft een smaak en je voelt je kleding, je voeten in je schoenen, de regen op je hoofd. In werkelijkheid is er nog veel meer en het komt allemaal op je af.

Wij kunnen die prikkels niet allemaal verwerken. Sterker nog, wij verwerken er maar 5 – 9 per seconde. We filteren dus welke prikkels we wel ervaren en welke niet. Hoe doen we dat?

Stel je een plaatje van een hoofd voor, met daarin allemaal filters, in de vorm van zeven. Ze hangen onder elkaar en samen vormen ze een trechter, waar de prikkel van bovenaf doorheen gevoerd wordt. Die filters zijn onder andere onze taal, onze waarden, overtuigingen, herinneringen, eerdere ervaringen, onze gewoontes en beslissingen die we namen.

Samen vormen ze een intern google-systeem dat continu werkt. Allereerst laat het veel weg. We kunnen niet alles bewust oppikken, dus heel veel 'ervaren' we simpelweg niet. Omdat we er niet voor open staan, het niet begrijpen, niet belangrijk is, of het een blinde vlek voor ons is.

Wat wel doordringt moet geduid worden. Daarbij gaan we op zoek naar herkenning. Je hersenen gaan na of ze het al eerder hebben meegemaakt. Want dan kunnen ze het daaraan koppelen en dat vinden we fijn. Het geeft ons duidelijkheid, veiligheid en zekerheid. Zo interpreteren wij, geven er betekenis aan en verwerken de gebeurtenis.

Tegen de tijd dat wij reageren, is dit niet meer op de gebeurtenis die plaatsvond, maar zoals wij haar hebben herkend en beoordeeld. En van een labeltje voorzien: slecht, stom, eng, gevaarlijk, oninteressant, niet doen of juist: goed, leuk, aantrekkelijk, interessant, zeker doen.

Door onze opvoeding en ervaringen zijn wij allemaal uniek. Wij hebben onze eigen unieke filters, ons eigen google-systeem. We komen dus ook allemaal tot onze eigen, unieke interpretatie. Dat verklaart ook waarom getuigen van een ongeluk allemaal een ander verslag kunnen uitbrengen, waarom de een houdt van een bepaalde geur en de ander niet, of waarom de een enthousiast is over een voorstel en de ander het geen succes vindt. Het hangt er maar net vanaf waar je op let en hoe jouw google-systeem de gebeurtenis verwerkt en duidt.

Mijn ervaring is dat het enorm bevrijdend kan werken als je dit besef tot je door laat dringen. Als je je eigen oordeel kunt loslaten om eerst te begrijpen waarom de ander reageert zoals hij of zij doet. Dat geeft je meer ruimte voor de ander, meer flexibiliteit om met meningsverschillen om te gaan en daarmee ook meer vrijheid. Je kunt met mildheid kijken naar de mensen om je heen en begrijpen dat zij hun eigen google-systeem hebben. Daardoor zul je je de oordelen van anderen ook minder snel persoonlijk aantrekken. Ze zijn immers gevormd in het google-systeem van de ander en zeggen vaak veel meer over die ander dan over jezelf.

Als de komende tijd een ander op een voor jou onbegrijpelijke manier reageert, kritiek heeft of je -in jouw ogen steengoede- voorstel afwijst, probeer dan niet meteen in de verdediging te schieten. Probeer eerst te begrijpen waarom hij of zij dat doet. Wat gaat er er schuil achter zijn of haar oordeel? Reageer pas daarna. Dat kan je een hoop onbegrip en frustratie schelen. En als een ander je afwijst, trek het je niet persoonlijk aan, want het heeft vaak niets met jou te maken.

Wees je bewust van jouw google-systeem en dat van de ander. Je zult zien dat je conflicten minder zwaar neemt en veel creatiever wordt in het oplossen ervan.