Het is terecht dat tijd beheerst wordt in projecten. We zijn allemaal bekend met afkortingen als GOTIK of TGKOIC, zo overdacht ik tijdens een bezoek aan Waterloo.

Hoe zat dat ook alweer? Napoleon was ontsnapt uit Elba. Hij was eerder al verslagen in 1814. Zijn tegenstanders waren de monarchieën van Europa: al dat democratische gedoe, was een doorn in het oog.

De ellende was begonnen in 1789 met de Franse Revolutie. De macht aan het volk betekende het einde van hun bezit en hun een heerlijk leven.

Het scheelde overigens maar weinig of de slag had niet eens plaats gevonden. In de aanloop naar de slag hadden Napoleon en zijn Maarschalk Ney allebei een beroep gedaan op aankomende hulptroepen.

De hulptroepen maakten nu een zigzaggende beweging in plaats van een rechte lijn. Ze kwamen daardoor te laat. Napoleon kwam nu manschappen te kort om de Pruisen te verslaan. Daardoor konden de Pruisen net ontsnappen en zich hergroeperen bij Waterloo.

De les voor de hedendaagse projectmanager: houd een ijzeren greep op de informatie stroom! Na twee dagen van schermutselingen stonden 300.000 soldaten tegen over elkaar op een stukje van 15 km2.

Na negen uur vechten was het pleit beslecht. Napoleon vluchtte en de monarchieën claimden de overwinning. Dat was 1815.

Kijken we nu in 2009 in de souvenir shop. Napoleon is de grote overwinnaar. Boeken, beeldjes en andere snuisterijen tooien de beeltenis van de man het volk.

Slechts het Engelse woord voor laarzen en een spreekwoord herinneren ons aan de overwinnaars wal weleer. De koninkrijken in Duitsland, en ten oosten en ten zuiden daarvan zijn opgedoekt. Overblijvende monarchieën hebben sindsdien aan macht ingeboet.

In verandermanagement ontmoeten we ook weerstand in de vorm van een lastig gesprek. Waterloo leert ons dat de tijd uiteindelijk de overwinnaar uitroept. Als het strijdtoneel al lang verlaten is.

Voor een verandermanager een belangrijk gegeven: samen optrekken is beter dan tegen over elkaar gaan staan. Want dan blijft de uitkomst ongewis.