Ik doe veel met communities, ik zit in vele, ik ben er enkele gestart en adviseer mensen en bedrijven over hoe je van een netwerk naar een community kan komen, of van een idee naar een beweging. Ik merk dat er steeds meer naar sociale netwerken wordt gegrepen om iets voor elkaar te krijgen, maar dat mensen vaak in dezelfde valkuilen stappen waardoor hun pogingen stranden in een leuk plan, een mooi initiatief of een goed poging. Dat is jammer, want er gaan veel goede en mooie zaken verloren op deze manier. In een paar delen wil ik mijn visie hierop delen, beknopt, want anders kan ik er misschien beter meteen een boek over schrijven. Onderstaande valkuilen zal ik de komende tijd langs laten komen:

• de community is van iedereen
• stop met praten, ga doen
• brengen ipv halen
• techniek als tool, niet als doel
• van delen naar vermenigvuldigen
• belofte maakt schuld / practice what you preach
• doe het met passie
• no ego
• focus
• van actie naar groep
• van content naar vorm
• actie is de beste branding
• less is more
• een brug te ver
• zorg voor meerwaarde
• sta ergens voor
• zorg voor diversiteit
• kwaliteit voor kwantiteit
• offline is ook wel fijn
• what’s the problem

een community is van iedereen
Wanneer je een community of beweging start moet je begrijpen dat je er ook meteen afscheid van moet nemen. Je kan namelijk geen eigenaar zijn van een community, en dat is iets dat veel mensen vergeten. Je kan eigenaar zijn van het probleem waarvoor je de groep bent gestart, je kan eigenaar zijn van de wens iets te doen. Maar daarna houdt het op. Eigenaarschap zorgt namelijk voor een paar zaken die funest zijn voor het actief laten werken van een beweging.
• Je wilt dat mensen je volgen, terwijl je ze alleen uit kan nodigen mee op reis te gaan.
• Je wilt vasthouden aan jou beweging, jouw naam, jouw vorm. Ook wanneer het beter kan zijn voor de beweging je aan te sluiten bij een andere club.
• Je denkt dat je de leiding hebt, terwijl de kunst is mensen te stimuleren zelf leiding en verantwoordelijkheid te nemen.
• Je denkt dat je credits verdient voor jouw beweging. Dat jij verantwoordelijk ben voor de dingen die de beweging voor elkaar krijgt en daarvoor beloond zou moeten worden.

stop met praten, ga doen
Veel communities starten doordat mensen aansluiten die de mening delen van wat er wordt aangekaart of wordt samengebracht. Het is natuurlijk van groot belang dat hierover wordt gepraat en gediscussieerd. Kennisdeling is essentieel voor het werkend krijgen van een community. Het is goed om daar een forum voor te starten, een event te organiseren of een borrel neer te zetten. Maar, na praten moet toch ook echt actie worden genomen.
Wat ik veel om me heen zie, is dat communities opdrogen door teveel gepraat. Praten over wat er gaande is, praten over wat er zou moeten gebeuren, praten over wie wat zou moeten doen, praten over hoe het beste in actie te komen. En dan stopt het. Dan gaat iedereen naar elkaar kijken of er wat gaat gebeuren.
Het is net of niemand daadwerkelijk wil opstaan voor hetgeen waar men zogenaamd voor staat. Niemand is bereid het risico te lopen dat het wel eens niet zou kunnen lukken. Terwijl het nog geeneens gaat over het wel of niet slagen van de actie, het gaat puur om de actie. Iets doen, iets proberen. Wanneer je iets gaat proberen zal je zien dat je uit de beweging, of misschien zelfs wel van daarbuiten ook hulp gaat krijgen. En meer hulp en meer hulp. Dat is de kern van een beweging, dat er iets gebeurd.

brengen ipv halen
Wanneer je rondkijkt op van die oude netwerkbijeenkomsten zie je allemaal mensen die wat komen halen. Je kijkt naar de badge naar wat wie waar doet, en bepaalt daarop of het interessant is om met hem of haar te praten. Of het interessant is hangt af van het feit of je wat aan ze kan verkopen. Mensen komen naar dit soort bijeenkomsten om te halen. Dit werkt niet binnen communities, in een (werkende) community is de dynamiek volledig anders. Interessant betekent dan of je wat voor de ander kan doen, of het een interessant mens is en of je elkaar van waarde kan zijn.
Toch zie je ook in de meeste communities dit haal-gedrag terug. Mensen die zich niet aansluiten op basis van een bepaald gedachtegoed, maar op basis van het formaat van het netwerk en wat het netwerk voor hun kan betekenen. Een killer voor elke beweging. Dit zijn namelijk vaak hele actieve leden. Op die oude netwerkborrels zie je ze ook met iedereen even kort aanpappen en weer verder gaan, welnu, dat gebeurd hier ook. En je zal zien dat de activiteiten van de andere leden daardoor omlaag gaat. De waarde van het netwerk wordt minder.

techniek als tool, niet als doel
Er is vanalles mogelijk met de hedendaagse applicaties op internet. En er wordt in communities ook veel gebruik van gemaakt. Sterker nog, veel communities worden opgezet alleem om het feit dat het kan. Ga naar ning, mindz, buddypress en hopla, je hebt je eigen community. Dan ga je iedereen ervoor uitnodigen en hopla, je hebt een grote community. Alleen gaat dit vaak het doel voorbij. Een beweging start je omdat er een groep mensen is die wat met elkaar heeft, die elkaar willen helpen iets voor elkaar te krijgen. Dit geld voor groepen individuen, maar ook voor bedrijven. Op basis van wat je met elkaar wil kan je gaan kijken naar de manier waarop dit goed te faciliteren is. Dit kan een wekelijkse borrel zijn, een gedeelde agenda in gmail, of een maandelijkse nieuwsbrief. Het kan ook een online netwerk zijn. Maar wat het ook is, de techniek erachter is een tool en geen doel. Veel bewegingen die ik zie stranden hebben naar buiten toe alles goed gedaan. Een mooie site en een community erbij, met wiki, twitter, en fora, alleen de mensen die ze erbij zouden moeten hebben doen daar niets mee, en haken af. Elke beweging moet worden gedreven door mensen en slechts gedragen door techniek. Hoe mooi die techniek ook is.

van delen naar vermenigvuldigen
Als je niet kan delen kan je ook niet vermenigvuldigen. Op dit delen is een community gebouwd. Je kan alleen samen wat voor elkaar krijgen wanneer je bereid bent de ander te helpen met jou kennis, netwerk of middelen. En wanneer je bereid bent je door een ander te laten helpen natuurlijk. Hier gaan veel bewegingen nogwel eens de mist mee in. Deels door het eerder genoemde haal-gedrag, deels door het verkeerd mogelijk maken van het delen, maar veel ook door het feit dat delen best moeilijk is. Ten eerste moet je inzicht hebben van wat je te delen hebt. Je moet niet bang zijn dat wanneer je wat weggeeft dat je het kwijt bent. En veel mensen ontlenen hun gevoel van macht aan iets dat zij wel weten en anderen niet. Er komen een hoop psychologische zaken kijken bij dit cruciale onderdeel van een community. En toch wordt dit stuk menselijkheid vaak vergeten bij het opzetten en onderhouden van een community. Heel simpel gezegd, dat mensen iets kunnen delen, betekent niet dat ze het ook zullen/willen doen.
Hierbij komen andere factoren naar boven die iets te maken hebben met de meeste in dit artikel genoemde zaken. Het is misschien wel het moeilijkste punt van elke beweging. Wanneer dit wordt vergeten kan je een actieve club per definitie vergeten.

Later meer valkuilen....