De zorg is in beweging, zowel aan de zijde van de zorgverleners als aan de kant van de patiënt.

Een adequate informatievoorziening is daarbij uiterst belangrijk.
Steeds vaker zoekt én vindt de patiënt – maar ook zijn omgeving - gezondheidsgerelateerde informatie via het internet. Voor veel zorgprofessionals is de manier waarop en de omvang waarin patiënten dat doen nog onvoldoende bekend. In de presentaties die wij hierover in zorginstellingen geven, blijkt telkens weer dat de weg van het internet nog niet in “het systeem” van veel professionals zit. Anders is dat voor veel patiënten, die natuurlijk in aantal groter zijn (100:1).

Mogelijkheden van internet voor de zorg
Wij zouden binnen de zorg nog veel bewuster om kunnen en moeten gaan met de mogelijkheden die het internet biedt en zo beter inspelen op de behoefte van de patiënt en proberen een nog grotere kennisdeling tot stand te brengen. Nieuwe media als weblogs, online-communities, Twitter, podcasts, vodcasts, RSS-feeds en LinkedIn kunnen ons ondersteunen bij het geven van informatie, maar vooral ook bij het uitwisselen van ervaringen, het vergemakkelijken van ziekenhuisopnames etc., maar zeker ook om het internet als 2-weg communicatiekanaal tussen de professionals en de patiënt te erkennen, binnen de grenzen van privacy, dat spreekt voor zich. Dit optimaal gebruik maken van het internet om de zorg voor de patiënt op een hoger plan te krijgen heb ik Zorg 2.0 (naar Health 2.0) genoemd.

Acute zorg en internet?
Acute Zorgregio Oost (www.azo.nl) ziet het als haar taak om de zorgprofessionals, betrokken bij de acute zorg, te ondersteunen op het gebied van kennis, onderzoek en onderwijs. Zo vinden er maandelijks bijscholingsactiviteiten onder de vlag van Acute Zorgregio Oost (AZO) plaats, organiseren we symposia en doen we onderzoek binnen de keten van acute zorg. Wij menen er daarnaast goed aan te doen om de kennis op dit gebied te ontsluiten middels het internet. Natuurlijk gaat geen patiënt ten tijde van een acuut probleem internet raadplegen, maar vergis u niet in de informatie die door hen en hun omgeving direct er na wordt gezocht én gevonden.

Online community: Acutezorg.nl
De verbrede taakopdracht van de minister van VWS aan de traumacentra in het kader van de WTZi heeft AZO onder andere aangezet tot een inventarisatie van beschikbare relevante informatie over de acute zorg op internet.

Omdat bleek dat het aanbod versnipperd was en er daardoor minder effectief mee omgegaan kan worden, heeft AZO het initiatief genomen tot het openen van een digitale kennispoort: Acutezorg.nl. Dit is een online community waar relevante informatie wordt/is samengebracht om de toegankelijkheid en beschikbaarheid daarvan te verhogen en deze zal vanaf 24 maart aanstaande “live” zijn. Zorgprofessionals als medici, paramedici, verpleegkundigen en ondersteuners vinden in deze ‘database’ ofwel direct datgene wat ze zoeken, ofwel een doorverwijzing naar een andere bron. Hierbij maken wij gebruik van de mogelijkheden welke nieuwe media ons bieden. Wij hebben hiertoe gekeken naar een aantal van de grootste, en meeste effectieve communities op andere gebieden.

Acutezorg.nl is daarmee een snelle, effectieve en handzame manier om de informatie en de vragende partij bij elkaar te brengen. Inmiddels heeft ook de Spoedzorg-Bibliotheek - die met steun van ZonMw is opgezet door het Julius Centrum Utrecht en IQ-Healthcare uit Nijmegen - hierin haar plek gevonden.

AZO ziet Acutezorg.nl met nadruk als een initiatief dat ontstaan is vanuit de zorg zélf, door mensen uit de zorg zélf en wat ook zal worden onderhouden door de werkers uit de zorg zélf. Vanaf de lancering willen wij geenszins de indruk meer wekken dat het des Radbouds of des Acute Zorgregio Oost is. Vanaf dat moment zullen wij er als één van de partijen uit de zorg aan deelnemen.

Doel Acutezorg.nl
De manier waarop déze community de informatie presenteert, verschilt van initiatieven tot nog toe, door de toepassing van nieuwe media. Door de nieuwe media in te zetten, combineren we twee aspecten. Naast het bijeen brengen van relevante informatie laten we de professional óók ervaring opdoen met de brede mogelijkheden van internet en nieuwe media.

Om onze ideeën danwel aannames over het belang van digitale platforms te onderbouwen, verricht AZO onderzoek naar het uiteindelijke gebruik en de betekenis van nieuwe media voor de zorgverlening nu en in de toekomst.

Twitter
De kracht van de inzet van nieuwe media wordt inmiddels op steeds meer plekken ervaren. Als voorbeeld noem ik Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen. Door het gebruik van Twitter in combinatie met een moderne website heeft hij het werk van Buitenlandse Zaken een “gezicht” gegeven. Eind vorig jaar bezocht ik hem, samen met andere Twittergebruikers, waarbij wij onze ervaringen over de kracht van nieuwe media met elkaar deelden.

De kracht van Twitter, als één van de voorbeelden van nieuwe media, schuilt voor de zorg in snelle, eenvoudige en informele contacten tussen professionals binnen en buiten onze landsgrenzen over in het bijzonder Zorg 2.0. Door het gebruik van Twitter deed ik op basis van ervaringen in Cleveland Clinic bijvoorbeeld ideeën op over de implementatie van Zorg 2.0. Ik discussieerde erover met Paul Levi, heb ik contact met de MayoClinic, en ook met een - gelukkig toenemend- aantal mensen in Nederland die met Zorg 2.0 bezig zijn. Daarnaast zijn ook een aantal patiëntgerelateerde toepassingen voor de hand liggend.

Ook in mijn weblog (www.azo.nl/blog.htm) stel ik vaak ontwikkelingen rondom zorg 2.0 aan de orde.

Zorg 2.0-congres
Op 24 maart aanstaande organiseert de Acute Zorgregio Oost / UMC St Radboud een eerste Zorg 2.0-congres dóór en vóór zorgprofessionals. Het begin van een lange reis om meer sámen met de patiënt de regie te gaan voeren. Dit event staat dan ook in het teken van het creëren van bewustwording.

Wij nodigden daartoe bijvoorbeeld een jonge internet-entrepeneur met kanker uit om op ons event zijn ervaringen met ons te delen. Ik ontmoette hem via Twitter. Hij doet al vanaf de diagnose uitvoerig verslag op internet (www.maartensjourney.com).
Daarnaast geven we vanuit diverse perspectieven een beeld van de grote diversiteit aan mogelijkheden via internet. Zo vertellen Jan Kremer en Bas Bloem over hun ervaringen met de digitale IVF-poli, ParkinsonNet en MijnZorgNet. Ook spreekt een Hongaarse student geneeskunde. Hij zette twee van de meest succesvolle (Engelstalige) communities voor professionals in de gezondheidszorg op en wint prijs na prijs. Daarnaast geeft een van de grootste experts op het gebied van online marketing een doorkijk op wat de invloed van internet in andere “markten” is geweest.
In de middag geven we concrete, compacte workshops om onze collega’s niet alleen te laten zien, maar ook zélf te laten ervaren wat het begrip nieuwe media inhoudt, hoe de patiënt het middel gebruikt en vooral ook hoe de zorgprofessional het zelf zou kunnen gebruiken.

Het voorlopige programma is terug te vinden op www.azo.nl/zorg20.htm waar u zich ook kunt inschrijven.

Samenvattend
Deze brief is kortweg een oproep aan u om als roerganger binnen uw afdeling te laten zien dat het gebruik van nieuwe media een belangrijk onderdeel van de zorgverlening nu en in de toekomst is. Een middel, dat door de patiënt reeds is ontdekt en door de zorgprofessionals verder geëxploreerd zou moeten worden.
Als we er uiteindelijk in slagen de inzet ervan onlosmakelijk onderdeel uit te laten maken van het curriculum, en het als integraal onderdeel van het werk binnen de zorg te beschouwen, dan is ónze missie geslaagd. Dan is “Zorg 2.0” namelijk gewoon “Zorg” geworden!

Lucien Engelen
Hoofd Acute Zorgregio Oost