Als vijftiger weet ik natuurlijk als geen ander dat veel zaken steeds weer terugkeren. Je merkt het bijvoorbeeld als er een nieuwe theorie of een idee over een nieuwe generatie van werknemers wordt geponeerd of gelanceerd. Het roept een Deja vu gevoel op. Natuurlijk: de jeugd heeft de toekomst en zit barstensvol met nieuwe ideeën. Het is diezelfde jeugd die positieve roering brengt buiten de geijkte paden. Een nieuwe generatie op de arbeidsmarkt schudt de kussens op en zorgt voor een frisse wind. Maar aan levenservaring ontbreekt het de jeugd nog wel. En het is juist deze levenservaring die maakt dat de oudere generatie beter kan inschatten wat er nu echt gebeurt. Afgezet tegen een maatschappij die al langere tijd meedraait. Die meerdere bewegingen en sentimenten heeft gekenmerkt.

De jeugd van tegenwoordig

Bij de aankondiging van generatie X – of Y, ik wil er even vanaf zijn welke het ook weer was – werd er gesteld dat de inrichting van het werken en leven voor deze generatie compleet anders moet. Deze generatie zou zich niet meer laten vangen door salaris, status en hoogte van de hypotheek. Nee, deze generatie is wars van autoriteit en trekt haar eigen plan. Deze generatie zou wel eens een revolutie teweeg kunnen brengen over hoe we als maatschappij met elkaar omgaan. Het lijkt haast of deze generatie terug wil keren naar het leven in een kleine gemeenschap en het inkomen wil verdienen via een ruilmodel. “Als jij mij dit geeft, dan krijg jij van mij dat”. Eerlijke en transparante communicatie. Peace and love.

Nozems en babyboomers

Het is niets nieuws, denk ik steeds vaker. Waren er in de jaren ‘50 van de vorige eeuw niet de rock ‘n rollers? Waren er niet de nozems op de Dam in Amsterdam, die alles anders wilden? Hadden we niet het wereldwijde “Woodstock-virus” onder de twintigers van eind jaren ‘60 met hun fan-tas-ti-sche muziek! Allemaal generaties die het anders wilden. Beter en vooral vrijer. Wat is er over gebleven van hun “Sturm und Drang”? Niet zoveel. Na het uitrazen werd deze jeugd de babyboomgeneratie. Super aangepast en zeer materialistisch, volgens de hedendaagse jeugd. Hoe zal het henzelf vergaan, over 10-20 jaar? Niet veel anders.

Afzetten versus assimileren

Iedere nieuwe generatie van adolescenten wil het juk afgooien van haar burgerlijke opvoeding, weet ik als pedagoog. Het is een gezonde ontwikkeling die nodig is om je als volwassene uiteindelijk - vrijwillig - te plooien naar de standaarden van de maatschappij waarin je terecht komt. Assimilatie heet dat in de psychologie. Zonder aanpassing geen maatschappelijk succes. Zo simpel is het eigenlijk. Dat iedere generatie daarbij tevens veel behendiger is in de omgang met nieuwe technologieën en de andere, nieuwe wijze van communiceren is - als we er objectief naar kijken - ook niet zo vreemd. Onze voorouders waren ook diep onder de indruk van de eerste telefoon, de eerste auto, de computer, internet…Hun kinderen en kleinkinderen groeien er mee op en krijgen het met de paplepel ingegoten. Nieuwe tijden zullen er altijd aanbreken.

Het natuurlijke evenwicht

Wat ik als vijftiger hiermee gezegd wil hebben is dat we niet te snel klaar moeten staan met weer een label op een nieuwe generatie. De term generatie Z is al gevallen. Een generatie die zeer oplossingsgericht is. Waar heb ik dat eerder gehoord? De jeugd heeft de toekomst en zal dat ook altijd hebben. Maar uiteindelijk zullen de adolescenten van vandaag ook de volwassenen van morgen worden. En zullen zij de volgende generatie opvoeden. Die het op haar beurt weer net even anders zal doen. Ook dan weer een Deja vu. Een mooi evenwicht van moeder Natuur.

Gevolgen voor de arbeidsmarkt

Werkgevers zullen altijd op hun “qui-vive” moeten zijn en begrip moeten tonen voor de instromende jeugd. De nieuwe werknemers zullen op hun beurt zich ook moeten aanpassen aan de mores van een bedrijf. Discipline is daarbij “key”. Alleen als de werknemer de discipline kan opbrengen om zich de werkwijze van een bedrijf eigen te maken zal de chemie gaan ontstaan. Dat de nieuwe werknemer vervolgens de initiator zal worden van goede, profijtelijke of zelfs baanbrekende veranderingen voor de organisatie, dat lijkt mij evident. De wereld zit minder spannend in elkaar, dan velen willen denken.