Er worden weer moeilijke tijden voorspeld. Nieuwe bezuinigingen dreigen. En alles in het kader van het weer op gang krijgen van de economische groei.
Lieve mensen, ik denk dat het klaar is met meer geld! We zullen het moeten doen met minder. En dat geldt voor iedereen. En ik zeg dat het kan…

Deel 1 – Stop de verzuiling

In de geschiedenisboeken wordt vermeld dat de Verzuiling voornamelijk in het eerste deel van de twintigste eeuw aan de orde was, met de protestants-christelijke, rooms-katholieke en socialistische als meest bekende. Vanaf de jaren vijftig begon vervolgens de ontzuiling. En inderdaad spelen deze ‘oude zuilen’ al langer amper een rol van betekenis. Dat wil echter niet zeggen dat er geen verzuiling meer is. Sterker nog, ik beweer dat we meer ‘zuilen’ hebben dan ooit. En die kosten de samenleving ongelooflijk veel geld!

Als we kijken naar kunst & cultuur, duurzaamheid, natuur, sport, welzijn, ontwikkelingshulp, liefdadigheid, zorg, onderwijs, et cetera: hoeveel organisaties en initiatieven die in meer of mindere mate afhankelijk zijn van publiek geld zijn er eigenlijk in Nederland? Waarom zijn dat er zo veel?
Ik denk dat er vaak weer nieuwe organisaties of initiatieven ontstaan, omdat iemand weer net even anders denkt dan de organisaties die al bestaan. Omdat men vindt dat de andere organisatie het niet goed doet of dat men het zelf beter kan. Omdat men graag zelf aan het roer staat. En zo kennen we nu een grote hoeveelheid duurzaamheidlabels; bemoeien tientallen organisaties zich met onze jeugd; hebben ouderen, minder validen, mensen met een arbeidsachterstand en weet ik wie nog meer allemaal hun eigen welzijnsorganisatie; zijn er rondom elke nare ziekte afzonderlijk meerdere liefdadigheidsorganisaties; et cetera. Wat kost deze nieuwe vorm van verzuiling alleen al aan overhead?

Naar mijn mening is de belangrijkste oorzaak van deze verzuiling ons Ego! We willen zo graag gezien worden en we zijn zo bang dat waar wij voor staan niet gehoord wordt, dat we niet in staat zijn om te zien dat de collega-organisatie in basis hetzelfde voor ogen heeft. Dat de ander het misschien anders doet, maar vanuit dezelfde goede bedoelingen handelt. Dat de doelgroep wel anders is, maar de aanpak toch eigenlijk wel erg op elkaar lijkt. Dat de medische en alternatieve geneeskunde misschien wel even belangrijk zijn. Dat wetenschap en geloof gewoon naast elkaar kunnen bestaan.

In deze tijd moet het toch mogelijk zijn om onder één organisatie meerdere doelgroepen evenredig te bedienen of om verschillende zienswijzen te faciliteren?
Het gaat me er niet om al die verschillende initiatieven de das om te doen, juist niet. Ik stel alleen maar voor om ze onder te brengen bij slechts een handvol organisaties, die de verantwoordelijk hebben voor een breed cultureel aanbod, voor zorg en welzijn voor iedereen, voor een duurzame samenleving, voor een divers aanbod aan onderwijs, et cetera.

Ik realiseer me dat het niet makkelijk is om ‘heilige huisjes’ af te breken. Het vraagt om loslaten van een deel van je Ego, om begrip en respect voor de visie en mening van anderen. Het vraagt om bereidheid om te delen. En het vraagt soms ook om een keuze die misschien niet direct de jouwe is. Het vraagt om samenwerken, om co-creatie, om open- en eerlijkheid naar elkaar…

Dat zal dus wel even gaan duren. Maar als we het lef hebben deze ontzuiling in gang te zetten ben ik ervan overtuigd dat er een sloot geld aan overhead bespaard kan worden: minder administratie, beter en slimmer inzetten van middelen, effectiever gebruik van multifunctionele accommodaties, et cetera. Zo kunnen we misschien wel meer doen met minder geld…