Alleen als iedereen in het bedrijf meedoet, gebeurt dit. Laat het niets iets zijn van 1 persoon of afdeling, maar van het hele bedrijf. Oftewel veranker duurzaamheidsdenken in het DNA, maak het onderdeel van de genen van het bedrijf. Hoe doe je dat?

Duurzaam anders gedrag implementeer je niet zo maar even
Het is niet van de ene op de dag geregeld. Het is niet iets waar je een ontwerp voor maakt met een plan van aanpak om vervolgens conform te implementeren. Iets waarvan je kunt verwachten dat men het zonder meer oppakt en zich naar gaat gedragen.
Nee, het gaat om creëren of cultiveren van ander gedrag. En dat vraagt tijd, want een ieder moet in staat gesteld worden zich aan te passen aan de nieuwe situatie - in zijn eigen tempo en op zijn manier. Het lastige hierbij is dat we als mens allemaal anders zijn. We hebben allemaal een eigen beeld en beleving bij het onderwerp, we denken er anders over, en … . Kortom onze referentiekaders zijn verschillend en bovendien reageert iedereen ook nog eens anders op veranderingen. We percipiëren de impact ervan op ons verschillend en bovendien verschillen onze karakters en individuele eigenschappen. De wijze waarop een ieder bovengenoemde ziet en er mee omgaat, beïnvloedt direct zijn presentaties. Iets om rekening mee te houden en effectief mee om te gaan.
Het duurzaam verankeren van gedrag in een organisatie vraagt tijd, aandacht en zorgvuldigheid. Helaas is hier geen toverformule voor. Wel zijn er enkele aspecten die cruciaal zijn voor welslagen.

Succesfactoren voor verandertrajecten
Weerstand en het ineffectief in banen leiden van de menselijke kant vormen dè obstakels bij verandertrajecten. De ervaring leert - bron: www.change-management.com - dat 70% van deze trajecten mislukt omdat eerder genoemde menselijke kant onvoldoende wordt erkend. Wat hier onder meer mee te maken heeft, is:
• te weinig eigen vertrouwen in het aankunnen van de verandering
• veranderingsmoeheid
• niet veilig genoeg voelen bij de omgeving
• de rol van eigen emoties en wel of geen gevoel van controle hierover
• het niet kwetsbaar durven opstellen van leidinggevenden, projectteam en/of anderen
Als je als ‘veranderteam’ in staat bent deze menselijke kant in goede banen te leiden, zal dit de uiteindelijke impact van het traject duurzaam ten goede komen.

Succesfactor nummer 1 is zichtbaar en actief sponsorship vanuit het management. Dit betreft daadwerkelijk commitment, actief steun geven aan, betrokkenheid bij en zichtbare aandacht voor. Het gaat ook om het geven van het goede voorbeeld. Zonder dit, is er geen kans van slagen. Het op hoog niveau dragen en aanjagen van het project, benadrukken het belang. En zet aan ‘tot …’.

betrokkenheid, dè sleutel
Daarmee vormt betrokkenheid dè sleutel. Op management-niveau èn op medewerkers-niveau. Het draagt niet alleen bij aan motiveringsdoelstellingen maar ook aan uitvoerings- en verankeringsdoelstellingen. Door mensen in een vroeg stadium inzicht te geven en te betrekken bij het proces, krijgen ze er meer gevoel bij. Het werkt enthousiasmerend en beïnvloedt de “wil” of het “verlangen” om te veranderen positief. En door naar medewerkers te luisteren en ze mee te laten denken, gaan ze zich medeverantwoordelijk voelen. En zo wordt het iets dat alle bedrijfsdsciplines oppakken en daarmee wordt het onderdeel van de bedrijfsprocessen.
Een bijkomend voordeel is dat het delen van kennis en ideeën, ook bijdraagt aan creativiteitsdoelstellingen.

Wat verdient als gevolg aandacht?
Duurzaam leidinggeven: De leidinggevenden bewegen en ondersteunen mensen en middelen van de huidige naar de gewenste richting. In de praktijk blijkt, dat het met het managen van het proces en gedrag – de harde of technische kant – vaak wel goed zit. Oog voor het menselijke aspect en het inspireren van medewerkers daarentegen schiet veelal tekort. Aandacht aan balans en samenhang in harde en zachte aspecten is dan ook van groot belang. Creëer ruimte voor deze vorm van leidinggeven – duurzaam leidinggeven en duurzaamheidsdenken gaan zo hand in hand.

Mentale weerbaarheid: Veranderende situaties leiden over het algemeen tot stress bij mensen en worden hierdoor veelal als uitdagend ervaren. Mentale weerbaarheid speelt hier een belangrijke rol bij. Ervaring leert dat hoe hoger de mentale weerbaarheid van iemand, hoe makkelijker deze met veranderingen omgaat. En gezien de impact hiervan op uiteindelijke toepassing en prestaties, verdient mentale weerbaarheid absoluut aandacht. Een training Mentale weerbaarheid kan hierbij bijvoorbeeld helpen om versneld inzicht te krijgen rondom weerstandsaspecten bij veranderingen alsook de eigen testresultaten en aandachtspunten op dit gebied.

Medewerkers betrekken bij het project: Het in alle gelaagdheden laten dragen van duurzaamheidsdenken, maakt dat men er mee aan de slag gaat en er borging kan gaan plaatsvinden binnen alle disciplines. Dit kan door mensen in een vroeg stadium te betrekken en te laten meedenken en bijdragen aan ideeën, oplossingen en mogelijkheden. De initiatieven zijn als gevolg meteen realistischer - haalbaarder en passender bij het dagelijkse werk. Het sleutelwoord bij het betrekken van medewerkers is oprechte aandacht en interesse – medewerkers voelen haarfijn aan of betrokkenheid en aandacht daadwerkelijk gemeend zijn. Geef dit als gevolg aandacht.

Hoe pak je het aan?
De bouwstenen voor succesvolle verandering die het ADKAR® model hanteert, zijn: Awareness, Desire, Knowledge, Ability en Reinforcement. De drie fasen die ze hierbij zien, zijn: 1) het voorbereiden van de verandering, 2) het managen – onderdeel hiervan is continue en transparante communicatie - en 3) het bekrachtigen van de verandering – waaronder het vieren van successen en evalueren van acties.
Hoe je het ook aanpakt, belangrijk is de veranderactiviteiten op maat te maken, rekening houdend met de unieke situatie waar je bedrijf zich in bevindt. Bedenk hierbij dat ‘voorkomen beter is dan genezen/repareren.’

Nog even enkele redenen waarom duurzaamheid crisis-proof is, volgens MVO NL - MVO dossier in Managementscope nr05:
− Het gaat over verstandig omgaan met energie en materialen
− Het gaat over zoeken naar nieuwe markten en klimaatneutrale en Cradle2Cradle producten. En hierbij is samenwerking een krachtig middel
− Het gaat over investeren in werknemers zodat die creatief en gemotiveerd blijven
− Het is geen toverformule maar wel verschilmaker en zorgt voor betere bedrijfsresultaten.
In dit blad ook een praktijkvoorbeeld van hoe TNT het ambitieuze Planet Me heeft uitgerold.

Yael, mede-initiatiefnemer van Diamantgilde voor Mens Betrokken Bedrijven - bij het opstarten van verandering en begeleiden van veranderprocessen.
Wij geven elk kwartaal co-creatie sessies om de kracht van samen creëren te ervaren. 3-juni is de volgende Co-Creatie Sessie bij Gassan Diamonds

Deze blog is onderdeel van enkele blogs rond duurzaamheid, waaronder:
Duurzaamheid trend of noodzaak om te overleven? Ook als bedrijf.
Duurzaamheid als overlevingsstrategie